Mersin Erdemli Yörüklerinin Dokuma Kültüründen Bir Grup Örnek
Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi · 28.06.2026 · 26 (2) · 1004-1026
DOI: 10.18037/ausbd.1826798 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 28.06.2026. Verfasst von Servet Özkan. Die Arbeit nennt 37 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Türk kültürünün önemli bir parçasını oluşturan düz dokumalar, Orta Asya’dan Anadolu’ya uzanan kültürel aktarımın değerli parçalarıdır. Anadolu’nun farklı yerlerinde Yörükler (Türkmenler) tarafından dokunan kilim, cicim, zili tekniklerinde dokunmuş yaygılar, renk ve desenleriyle oldukça zengin bir birikimi yansıtmaktadır. Üzerine işlenen her bir motifin taşıdığı anlam, onu dokuyan kişinin duygu, düşünce ve hayal gücüyle şekillenerek farklılık ve çeşitlilik oluşturmaktadır. Geçmişte yörüklerin iskân alanı olan ve günümüzde de onların torunlarının yaşadığı Mersin’in Erdemli ilçesi, bu kültürü bize taşıyan dokuma örnekleriyle dikkat çekmektedir. Çalışmada Erdemli Kösbucağı, Karahıdırlı ve Sorgun Mahallelerinde yapılan saha araştırmalarında farklı tekniklerde dokunmuş on dört adet ürün tespit edilmiştir. Yerinde ölçüleri alınan ve fotoğraflarla belgelenen dokumalarda yer alan motiflerin dijital ortamda çizimleri yapılmıştır. Tespit edilenler arasında elibelinde, koçboynuzu, pıtrak, göz, yaprak, çengel, farda, canavarizi, kurtağzı, deveboynu, ağaç, bıçkı, kediayağı, sığırsidiği, küpe gibi motifler bulunmaktadır. Bu motifler, Anadolu’nun farklı yerlerindeki dokumalarda uygulanan motiflerle benzerlikler göstermektedir. Erdemli Yörükleri tarafından desenlerle süslenen kilim, battaniye, heybe gibi dokumalar ıstar tezgâhlarında, çubuk şeklinde yatay çizgilere yer verilen ürünlerse çulfalık tezgâhında dokunmuştur. Ancak, bölge Yörüklerinin yerleşik hayat düzenine geçişiyle bu kültür güncel işlevini yitirmiş ve günümüzde bu üretimler durmuştur. Bu durum, sahipleri tarafından kültürel miras olarak saklanan araştırma dâhilindeki örneklerin önemini artırmaktadır.
Zitieren
APA
Özkan, S. (2026). Mersin Erdemli Yörüklerinin Dokuma Kültüründen Bir Grup Örnek. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 26(2), 1004-1026. https://doi.org/10.18037/ausbd.1826798
Vancouver
Özkan S. Mersin Erdemli Yörüklerinin Dokuma Kültüründen Bir Grup Örnek. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;26(2):1004-1026. doi:10.18037/ausbd.1826798
BibTeX
@article{zkan2026,
author = {Özkan, Servet},
title = {Mersin Erdemli Yörüklerinin Dokuma Kültüründen Bir Grup Örnek},
journal = {Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {26},
number = {2},
pages = {1004--1026},
doi = {10.18037/ausbd.1826798}
}
EUVIMED