Amasya'dan Derlenen Efsanelerdeki Şekil Değiştirme Motifine Mitolojik Bir Yaklaşım
Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi · 31.05.2026 · 9 (1) · 130-142
DOI: 10.61729/uhad.1906697 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von Türkan Çelik. Die Arbeit nennt 38 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Sosyal hafızayı canlı tutan, kültürü muhafaza edip geleceğe nakleden folklor ürünlerinden biri olan efsane; mitik dönemin bugüne açılan kapısıdır. Pek çok efsane, içinde mitolojik izler barındırır. Bu izleri bünyesinde taşıyarak bugüne ulaştıran unsur ise türün en küçük yapı birimi olan motiftir. Çalışmanın amacı, Amasya’dan derlenen efsanelerin şekil değiştirme motifi çerçevesinde değerlendirilmesi ve bu motifi içerdiği tespit edilen metinlerin mitolojik kökenlerinin incelenmesidir. Osmanlı Devleti döneminde pek çok şehzade yetiştirdiği için “şehzadeler şehri” olarak nam kazanan, nesilden nesle aktarılan efsaneleriyle de tanınan Amasya ilinde tarafımızca gerçekleştirilen alan araştırmasında yönlendirilmiş ve yönlendirilmemiş görüşme ile pasif katılımcı gözlem yöntemleri kullanılarak halkın belleğinde ve sözlü kültürde yaşamakta olan yirmi sekiz efsane metni derlenmiş, tespit edilen metinlerin sonraki kuşaklara iletilebilmesi maksadıyla bulgular deşifre edilerek yazıya geçirilmiştir. Derlenen efsanelerden şekil değiştirme motifine rastlananların adları: “Akbilek Hazretleri”, “Dede Korkut’un Bedduası”, “Güzelce Kız/Aynalı Mağara” ve “Yusufçuk Kuşu”dur. Çalışmanın örneklemini oluşturan bu efsaneler, Türk mitolojisi ile ilgili yapılan araştırmalar ve elde edilen veriler doğrultusunda incelenmiş; dört metinde de mitolojik unsurlara rastlanmıştır.
Zitieren
APA
Çelik, T. (2026). Amasya'dan Derlenen Efsanelerdeki Şekil Değiştirme Motifine Mitolojik Bir Yaklaşım. Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 9(1), 130-142. https://doi.org/10.61729/uhad.1906697
Vancouver
Çelik T. Amasya'dan Derlenen Efsanelerdeki Şekil Değiştirme Motifine Mitolojik Bir Yaklaşım. Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi. 2026;9(1):130-142. doi:10.61729/uhad.1906697
BibTeX
@article{elik2026,
author = {Çelik, Türkan},
title = {Amasya'dan Derlenen Efsanelerdeki Şekil Değiştirme Motifine Mitolojik Bir Yaklaşım},
journal = {Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {1},
pages = {130--142},
doi = {10.61729/uhad.1906697}
}
EUVIMED