Modernin Dinamik Bileşenlerinin Bir Sonucu: Müzikal Yaratımda Kompaktlaşma
Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi · 31.05.2026 · 9 (1) · 1-22
DOI: 10.61729/uhad.1803779 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 31.05.2026. Verfasst von Emir Altuğ Karakaya und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 18 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Batı’da ortaya çıkan ve kavramsallaştırılmaya başlanan modernleşme ve dahilinde aydınlanma eğilimleri, Tanzimat’tan Cumhuriyet’e uzanan dönemlerde söz konusu coğrafyanın bireylerinin düşünsel dönüşümünü biçimlendirmiş ve bu olgularla kurdukları ilişki düzeylerinin çeşitliliğini ortaya koymuştur. Kuşkusuz ki bu yönelim ve belirtilerin her biri, günümüze de yansıyan gerek Batı gerek de Türk müziği alanlarındaki müzikal algının şekillenmesinde büyük öneme sahiptir. Ancak burada, elzem bir hususa değinmemiz gerekmektedir. Bu; düşünsel değişimlerin bileşenleri, yani onları tanımlamamızı sağlayan emarelerin değişkenliğidir. Türk Müziği alanındaki yaratımlarda büyük öneme haiz olan ses, makam algısı, perdelerin mikrotonal duyarlılıkları, besteleme yaklaşımları dahilinde tür, biçim ve form gibi olguları Düşünsel Zeminin Şekillendirdiği toplum-birey Parametrelerine dikkat çekerek irdeleme amacında olan bu makale çalışması, bireyin yaşadığı deneyim ile bunun çevresel ve zamansal-tarihsel faktörlerine odaklanması itibarıyla, vurguya konu olan olguları, salt müzikal analiz veya matematiksel yaklaşımlarla değerlendiren çalışmalardan farklı bir doğruda ele almayı hedeflemektedir. Bu noktadan hareketle, araştırmamızda öncelikle, düşünce sistemlerinin kırılma noktalarına vurgular yapılarak söz konusu dönüşümleri tecrübe etmiş toplumların varoluşsal-epistemolojik yaklaşımları ve bunların oluşturduğu yeni kavramlar çalışmanın üretim havzasıyla eş zamanlı olarak kritik edilmiştir. Sonrasında ise, modernleşme süreci ve dahilinde aydınlanma düşünceleriyle tarihinin en radikal düşünsel-eylemsel değişimini yaşayan Osmanlı/Türk kültür havzasının toplumsallık-bireysellik zeminiyle ilişkili olan yaratım olgusu, kırılma noktalarının öncesi ve sonrasına ait iki örnek çerçevesinde çalışmanın odak noktası olarak gösterdiği kompaktlaşma kavramı üzerinden sorgulanmıştır.
Zitieren
APA
Karakaya, E. A., & Dişiaçık, N. D. (2026). Modernin Dinamik Bileşenlerinin Bir Sonucu: Müzikal Yaratımda Kompaktlaşma. Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi, 9(1), 1-22. https://doi.org/10.61729/uhad.1803779
Vancouver
Karakaya EA, Dişiaçık ND. Modernin Dinamik Bileşenlerinin Bir Sonucu: Müzikal Yaratımda Kompaktlaşma. Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi. 2026;9(1):1-22. doi:10.61729/uhad.1803779
BibTeX
@article{Karakaya2026,
author = {Karakaya, Emir Altuğ and Dişiaçık, Nilgün Doğrusöz},
title = {Modernin Dinamik Bileşenlerinin Bir Sonucu: Müzikal Yaratımda Kompaktlaşma},
journal = {Uluslararası Halkbilimi Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {1},
pages = {1--22},
doi = {10.61729/uhad.1803779}
}
EUVIMED