Müzikal Sermaye Ölçeğinin Geliştirilmesi: Müzik Eğitimine Kültürel Sermaye Teorisi Temelli Bir Yaklaşım
İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi · 30.06.2026 · 15 (2) · 1834-1860
DOI: 10.15869/itobiad.1805108 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Yalçın Yıldız und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 94 Literaturangaben. Gefördert von: Yok.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, müzik eğitimi alan öğrencilerin müzikal birikimlerini, öğrenme deneyimlerini, öz-yeterlik inançlarını ve kültürel kaynaklara erişim düzeylerini çok boyutlu biçimde değerlendirebilecek geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmeyi amaçlamıştır. Pierre Bourdieu’nün kültürel sermaye kuramına dayanan araştırmada müzik eğitimi, yalnızca teknik becerilerin edinimi olarak değil; sosyal destek, kimlik gelişimi ve biriken kültürel kaynakların etkileşimiyle şekillenen dinamik bir süreç olarak ele alınmıştır. Bu doğrultuda geliştirilen Müzikal Sermaye Ölçeği, mesleki müzik eğitimi bağlamında bireylerin müzikle kurdukları ilişkinin bilişsel, duyuşsal ve sosyal boyutlarını bütüncül biçimde ölçmeyi hedeflemektedir. Araştırma, nitel madde oluşturma aşaması ve kesitsel nicel doğrulama sürecini içeren bir ölçek geliştirme deseni doğrultusunda yürütülmüştür. İlk aşamada öğrencilerin yazılı görüşleri ve ilgili alan yazın temel alınarak 80 maddelik bir öncül madde havuzu oluşturulmuş; maddeler öğrenci geri bildirimleri ve uzman görüşleri doğrultusunda düzenlenerek beşli Likert tipi bir deneme formuna dönüştürülmüştür. Ölçekte yanıtlar “kesinlikle katılmıyorum” ile “tamamen katılıyorum” arasında derecelendirilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliği, 709 öğrenciden elde edilen verilerle gerçekleştirilen Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) ile incelenmiş; elde edilen faktör yapısı Türkiye’de öğrenim gören 667 öğrenciden oluşan bağımsız bir örneklem üzerinde Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiştir. Analizler sonucunda ölçeğin beş boyutlu bir yapı sergilediği belirlenmiştir: (1) Müzikal Destek Kaynaklarına Erişim, (2) Müzikal Öz-Yeterlik, (3) Müzikal Deneyim ve Birikim, (4) Müzikal Kimlik ve Aidiyet ve (5) Müzikal Kaynakların Bilinçli Kullanımı. Elde edilen bulgular, ölçeğin toplam varyansın %57.64’ünü açıkladığını (KMO = .93; Bartlett p < .001) ve modelin iyi düzeyde uyum gösterdiğini ortaya koymuştur (χ²/sd = 2.26; CFI = .955; RMSEA = .043). Ölçeğin genel Cronbach Alfa katsayısı .95 olup alt boyutlara ilişkin güvenirlik katsayıları .82 ile .93 arasında değişmektedir. Bulgular, geliştirilen ölçeğin mesleki müzik eğitimi alan öğrencilerin müzikal sermaye düzeylerini sosyal, bilişsel ve kültürel boyutlarda değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir araç olduğunu göstermektedir.
Förderung
- Yok
Zitieren
APA
Yıldız, Y., Özen, C. Ö., & Yiğit, N. (2026). Müzikal Sermaye Ölçeğinin Geliştirilmesi: Müzik Eğitimine Kültürel Sermaye Teorisi Temelli Bir Yaklaşım. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 15(2), 1834-1860. https://doi.org/10.15869/itobiad.1805108
Vancouver
Yıldız Y, Özen CÖ, Yiğit N. Müzikal Sermaye Ölçeğinin Geliştirilmesi: Müzik Eğitimine Kültürel Sermaye Teorisi Temelli Bir Yaklaşım. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 2026;15(2):1834-1860. doi:10.15869/itobiad.1805108
BibTeX
@article{Yldz2026,
author = {Yıldız, Yalçın and Özen, Cenk Önder and Yiğit, Nevzat},
title = {Müzikal Sermaye Ölçeğinin Geliştirilmesi: Müzik Eğitimine Kültürel Sermaye Teorisi Temelli Bir Yaklaşım},
journal = {İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {15},
number = {2},
pages = {1834--1860},
doi = {10.15869/itobiad.1805108}
}
EUVIMED