Bireysel İmandan Toplumsal İnşaya Kur’an’ın Tebliğ Dilindeki Tedrîcî Dönüşümü
Diyanet İlmi Dergi · 26.06.2026 · 62 (2) · 469-506
DOI: 10.61304/did.1880066 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Diyanet İlmi Dergi, online erschienen am 26.06.2026. Verfasst von Şaban Kondi. Die Arbeit nennt 35 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Kur’ân-ı Kerîm’in Mekke ve Medine dönemlerindeki tebliğ ve davet dilinin tedrîcî dönüşümünü, bireysel iman inşasından toplumsal düzenin kuruluşuna uzanan bir süreçte ele almaktadır. Literatürde Mekkî ve Medenî tebliğ dilinin çoğu zaman ayrı ayrı değerlendirilmesi, iman merkezli bireysel inşa ile hukukî ve toplumsal düzen kurucu boyut arasındaki sürekliliğin bütüncül bir çerçevede yeterince ele alınmaması, çalışmanın temel problemini oluşturmaktadır. Çalışmanın amacı, vahyin tebliğ dilinin yalnızca konu ve muhatap bakımından değil; yöntem, üslup, strateji ve hedefler açısından da tarihsel süreçte nasıl dönüştüğünü ortaya koymak ve bu dönüşümün birey-toplum ilişkisine yansımalarını sistematik biçimde temellendirmektir. Bu yönüyle çalışma, tebliği salt sözlü aktarım olarak ele alan yaklaşımların ötesine geçerek, Kur’ân’ın inşa edici ve düzen kurucu rehberlik işlevini bütüncül biçimde analiz etmeyi hedeflemesi bakımından literatüre katkı sunmaktadır. Yöntem olarak nitel içerik analizi ve bağlamsal analiz benimsenmiş, ayetler nüzul ortamı ve muhatap profili dikkate alınarak klasik ve modern tefsir literatürüyle birlikte okunmuştur. Elde edilen bulgular, Mekkî dönemde tebliğ dilinin iman, ahlâk ve sabır merkezli bireysel inşayı hedeflediğini, Medenî dönemde ise takvâ, adalet ve toplumsal sorumluluk temelli düzenlemelere evrildiğini, zaman, mekan ve muhatapların durumuna göre değişkenlik arz ettiğini göstermektedir. Sonuç olarak tebliğ dili, sabit bir retorik değil, bağlama duyarlı, dinamik ve bireyden topluma uzanan inşa edici bir rehberlik modeli olarak belirginleşmektedir.
Zitieren
APA
Kondi, Ş. (2026). Bireysel İmandan Toplumsal İnşaya Kur’an’ın Tebliğ Dilindeki Tedrîcî Dönüşümü. Diyanet İlmi Dergi, 62(2), 469-506. https://doi.org/10.61304/did.1880066
Vancouver
Kondi Ş. Bireysel İmandan Toplumsal İnşaya Kur’an’ın Tebliğ Dilindeki Tedrîcî Dönüşümü. Diyanet İlmi Dergi. 2026;62(2):469-506. doi:10.61304/did.1880066
BibTeX
@article{Kondi2026,
author = {Kondi, Şaban},
title = {Bireysel İmandan Toplumsal İnşaya Kur’an’ın Tebliğ Dilindeki Tedrîcî Dönüşümü},
journal = {Diyanet İlmi Dergi},
year = {2026},
volume = {62},
number = {2},
pages = {469--506},
doi = {10.61304/did.1880066}
}
EUVIMED