Türk İslâm Cilt Sanatında 'Hasbiyallah' Yazılı Mühürlerden Örnekler
Diyanet İlmi Dergi · 2023
DOI: 10.61304/did.1360518 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Diyanet İlmi Dergi, 2023. Verfasst von Fatma Şeyma BOYDAK. Die Arbeit nennt 27 Literaturangaben. Gefördert von: Destekleyen kurum bulunmamaktadır..
Abstract (Originalsprache)
Selçuklu, Beylikler ve muasırı Türk İslâm ciltleri üzerinde yazılara, mühür veya pafta içinde yer verilmiştir. Mühür formunda olanların iki türü tespit edilmiştir. İlki, mücellit mühürleri, ikincisi ise dua mühürleridir. Bu makalenin konusu, dua mühürlerinden olan “hasbiyallah” mühürlü ciltlerdir. Hasbiyallah, Arapça bir cümle olup “Allah bana yeter” anlamına gelmektedir. İbâreye dinî ve edebî literatürde rastlanmaktadır. Yapılan saha ve literatür araştırması neticesinde “hasbiyallah” yazılı mühre sahip 15 cilt tespit edilmiş ve ciltler, teknik ve süslemeleri açısından detaylı olarak incelenmiştir. Ciltlerdeki mühürlerin ortak özelliği, tümünün dairevî oluşu ve çaplarının 4-7 mm ölçü aralığında olmasıdır. Mühürlerin ekseriyetle üçgen köşebent içlerine uygulandığı tespit edilmiştir. Şemse ve salbekler de yine mühürlerin uygulandığı cilt kapağı bölümlerindendir. Mühürlere, 13. yüzyıldan 15. yüzyıla kadarki geniş süreçte üretilen ciltlerinde rastlanmıştır. Ancak mührün en yoğun görüldüğü dönem 14. yüzyıldır. “Hasbiyallah” mührünün ciltlerde kullanım şekli ve formu mücellit mühürlerine benzese de bu mührün ciltlerde tevekkül maksadıyla uygulanmış olduğu kanısına varılmıştır.
Förderung
- Destekleyen kurum bulunmamaktadır.
Zitieren
APA
BOYDAK, F. Ş. (2023). Türk İslâm Cilt Sanatında 'Hasbiyallah' Yazılı Mühürlerden Örnekler. Diyanet İlmi Dergi. https://doi.org/10.61304/did.1360518
Vancouver
BOYDAK FŞ. Türk İslâm Cilt Sanatında 'Hasbiyallah' Yazılı Mühürlerden Örnekler. Diyanet İlmi Dergi. 2023. doi:10.61304/did.1360518
BibTeX
@article{BOYDAK2023,
author = {BOYDAK, Fatma Şeyma},
title = {Türk İslâm Cilt Sanatında 'Hasbiyallah' Yazılı Mühürlerden Örnekler},
journal = {Diyanet İlmi Dergi},
year = {2023},
doi = {10.61304/did.1360518}
}
EUVIMED