Hilâfiyat Literatüründe Mürsel Hadisin Hücciyeti: Teorik Kabullerden Amelî İstidlal Süreçlerine
HADITH · 07.08.2026 · (17)
DOI: 10.61218/hadith.1883977 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift HADITH, online erschienen am 07.08.2026. Verfasst von Lokman Korkut und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 47 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Hadislerin fıkhî hükümlere temel teşkil etme süreci, yalnızca metnin içeriğiyle değil, aynı zamanda sened yapısına dair usûlî kabullerle de şekillenmektedir. Bu bağlamda “mürsel hadis”, erken dönemden itibaren gerek hadis gerekse fıkıh usûlü literatüründe en çok tartışılan meselelerden biri olmuştur. Bu çalışma, mürsel hadisin delil değerini (hücciyetini) teorik tartışmaların ötesine taşıyarak, fıkhî ihtilafların ele alındığı hilâfiyat literatüründeki amelî yansımalarını incelemektedir. Araştırma kapsamında, usûl alanına ait hilâf eserlerini temsilen Sem‘ânî ve Saymerî gibi müelliflerin eserleri; furû alanına ait hilâf eserlerini temsilen ise İbnü’l-Kassâr, Kudûrî, Beyhakî ve İbnü’l-Cevzî’nin metinleri esas alınmıştır. Çalışma sonucunda mürsel hadisin hilâfiyat literatüründe yalnızca bir rivayet türü olarak değil; muhalifi ilzam etme, usûlî tutarlılığı sınama ve fıkhî tercihleri temellendirme amacıyla kullanılan dinamik bir argüman olduğu tespit edilmiştir. Özellikle mürseli ilkesel olarak reddeden ekollerin, belirli karineler eşliğinde bu tür rivayetleri “şâhid” veya “ceyyid mürsel” statüsünde değerlendirdikleri; buna karşılık mürseli kabul edenlerin ise bu durumu bir cedel stratejisine dönüştürdükleri ortaya konulmuştur.
Zitieren
APA
Korkut, L., & Köktaş, Y. (2026). Hilâfiyat Literatüründe Mürsel Hadisin Hücciyeti: Teorik Kabullerden Amelî İstidlal Süreçlerine. HADITH. https://doi.org/10.61218/hadith.1883977
Vancouver
Korkut L, Köktaş Y. Hilâfiyat Literatüründe Mürsel Hadisin Hücciyeti: Teorik Kabullerden Amelî İstidlal Süreçlerine. HADITH. 2026. doi:10.61218/hadith.1883977
BibTeX
@article{Korkut2026,
author = {Korkut, Lokman and Köktaş, Yavuz},
title = {Hilâfiyat Literatüründe Mürsel Hadisin Hücciyeti: Teorik Kabullerden Amelî İstidlal Süreçlerine},
journal = {HADITH},
year = {2026},
number = {17},
doi = {10.61218/hadith.1883977}
}
EUVIMED