Dede Korkut Kitabı’nın Bursa Nüshası Bağlamında çün, çünki ve çünkim Bağlaçları Üzerine
Medeniyet Kültürel Araştırmalar Belleteni · 03.07.2026 · 6 (10) · 162-173
DOI: 10.60051/medbel.1962523 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Medeniyet Kültürel Araştırmalar Belleteni, online erschienen am 03.07.2026. Verfasst von İncilay Topuk. Die Arbeit nennt 13 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Dede Korkut Kitabı’nın 2022 yılında Bursa nüshasının bulunması üzerine söz konusu metin birçok çalışmaya konu olmuştur. En kapsamlı nüsha olarak bilinen Dresden nüshası ile dil malzemelerinin önemli oranda örtüşmesi, Oğuz Türkçesinin ilk yazılı metninin doğru çözümlenmesine yardımcı olurken aynı zamanda fonolojik, morfolojik ve sentaks özelliklerinin tespitine katkı sağladığı da kaydedilmelidir. 2019 yılında İran’da keşfedilen Günbed nüshası ise nispeten farklı dil özellikleri barındırması yönünden ise hâlâ diğer nüshalardan ayrı değerlendirmeye tâbi tutulması gerekmektedir. Dede Korkut Kitabı’nın Bursa nüshası, Oğuz Türkçesine yabancı dil tesirinin nispeten az düzeyde olduğu ve Türkçenin karakteristik özelliklerini koruyan bir metin olması sebebiyle çalışmamızın veri kaynağı olarak belirlenmiştir. Bu çalışmada ilk olarak Dede Korkut Kitabı’nın nüshalarından kısaca bahsedilmiş, sonra Türk dilinin cümle kurma biçimleri ve gerekli cümle unsurlarının ne olduğu hususuna değinilmiştir. Ardından birleşik cümle kurma yöntemleri konu edilmiştir. Bu kapsamda Türkçenin asıl birleşik cümle yönetiminin isim-fiil, sıfat-fiil ve zarf-fiil ekleriyle bitimli fiili bitimsizleştirerek başka cümlenin unsuru haline getirmesi üzerinde durulmuş ve buna ek olarak diğer birleşik cümle kurma yöntemi olarak karşımıza çıkan bağlaçların Türk dilindeki yerine temas edilmiştir. Yabancı dillerden kopyalanan bağlaçların Türk diline entegrasyonu ve Türkçe sentaks tipolojisinin değişimine etkileri çalışmanın diğer bir odak noktasını teşkil etmektedir. Bu husus Dede Korkut Kitabı’nın Bursa nüshası üzerinden ve Türk dilinin ilişki içerisinde olduğu Fars dilinden kopyalanan çün, çünki ve çünkim bağlaçlarının cümle içindeki konumu ve semantik düzeyleri bağlamında incelenmiştir.
Zitieren
APA
Topuk, İ. (2026). Dede Korkut Kitabı’nın Bursa Nüshası Bağlamında çün, çünki ve çünkim Bağlaçları Üzerine. Medeniyet Kültürel Araştırmalar Belleteni, 6(10), 162-173. https://doi.org/10.60051/medbel.1962523
Vancouver
Topuk İ. Dede Korkut Kitabı’nın Bursa Nüshası Bağlamında çün, çünki ve çünkim Bağlaçları Üzerine. Medeniyet Kültürel Araştırmalar Belleteni. 2026;6(10):162-173. doi:10.60051/medbel.1962523
BibTeX
@article{Topuk2026,
author = {Topuk, İncilay},
title = {Dede Korkut Kitabı’nın Bursa Nüshası Bağlamında çün, çünki ve çünkim Bağlaçları Üzerine},
journal = {Medeniyet Kültürel Araştırmalar Belleteni},
year = {2026},
volume = {6},
number = {10},
pages = {162--173},
doi = {10.60051/medbel.1962523}
}
EUVIMED