EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Lokman Börihan’ın İmam Maturidi Romanında Tarihsel Şahsiyetin Kurgusu

Büşra Yemenoğlu Avcı

YAZIT Kültür Bilimleri Dergisi · 22.06.2026 · 6 (1) · 125-137

DOI: 10.59902/yazit.1900491 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift YAZIT Kültür Bilimleri Dergisi, online erschienen am 22.06.2026. Verfasst von Büşra Yemenoğlu Avcı. Die Arbeit nennt 10 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Özbekistan’ın 1991 yılında bağımsızlığını kazanması; edebiyat dünyasında ideolojik kısıtlamaların terk edildiği, milli kimlik inşası doğrultusunda tarihsel köklere yönelmenin hız kazandığı ve bireyin iç dünyasını merkeze alan İstiklal Dönemi (Mustaqillik) edebiyatının doğuşuna zemin hazırlamıştır. Bu çalışma, söz konusu edebi dönüşümün en nitelikli örneklerinden biri olan Lokman Börihan’ın (Luqmon Bo’rixon) İmam Maturidi romanını; tarihsel bir şahsiyetin kurgusal bir özneye dönüşme süreci ve insani boyutlarıyla yeniden kurgulanması odağında, metin merkezli bir analiz yöntemiyle incelemektedir. Çalışmanın kuramsal çerçevesi; eseri dışsal tarihi verilerden bağımsız, kendi iç estetik bütünlüğü ve kurgusal yapısı içinde ele alan Yeni Eleştiri ve Anlatıbilim ilkelerine dayanmaktadır. İnceleme sonucunda; Sovyet dönemi realizminin sunduğu tek tip kahraman yapısını aşan Özbek edebiyatının, modern anlatı teknikleri ve çok boyutlu karakter inşasıyla yeni bir evreye geçtiği görülmektedir. Karakterin insanileştirilmesi süreci; yazarın kullandığı öznel bakış açıları, zihinsel akışı yansıtan iç monologlar ve kronolojik zamanı hatıralarla genişleten zamansal kırılmalar üzerinden sistematik bir tahlile tabi tutulmuştur. Lokman Börihan’ın, İmam Maturidi’yi tek boyutlu bir figür olmaktan çıkararak; evlat kaybıyla sarsılan bir baba, mutsuz evliliğinde sükût eden bir eş ve torununa düşkün bir dede olarak, E.M. Forster’ın tanımıyla "yuvarlak karakter" modelinde resmettiği saptanmıştır. Sonuç olarak bu çalışma; insani boyut ve ahlaki erdemler gibi kavramları metnin teknik yapısıyla temellendirmekte ve Börihan’ın kurgusunun, Yeni Özbekistan vizyonunun merkezinde yer alan insan onurunu yüceltme hedefinin edebiyattaki en yetkin yansımalarından biri olduğunu kanıtlamaktadır.

Zitieren

APA

Avcı, B. Y. (2026). Lokman Börihan’ın İmam Maturidi Romanında Tarihsel Şahsiyetin Kurgusu. YAZIT Kültür Bilimleri Dergisi, 6(1), 125-137. https://doi.org/10.59902/yazit.1900491

Vancouver

Avcı BY. Lokman Börihan’ın İmam Maturidi Romanında Tarihsel Şahsiyetin Kurgusu. YAZIT Kültür Bilimleri Dergisi. 2026;6(1):125-137. doi:10.59902/yazit.1900491

BibTeX
@article{Avc2026,
  author = {Avcı, Büşra Yemenoğlu},
  title = {Lokman Börihan’ın İmam Maturidi Romanında Tarihsel Şahsiyetin Kurgusu},
  journal = {YAZIT Kültür Bilimleri Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {6},
  number = {1},
  pages = {125--137},
  doi = {10.59902/yazit.1900491}
}
Kostenlos starten →