EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Dijital Dinî Danışma Pratiği Olarak Çevrim İçi Fetvalar: Eşcinsellik Temalı Sorular Üzerine Nitel Bir İnceleme

Musa Gürel, Seval Akarsu, Ömer Miraç Yaman

İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi · 29.10.2026 · (48) · 65-106

DOI: 10.59777/ihad.1864093 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 29.10.2026. Verfasst von Musa Gürel und 2 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 69 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu araştırma, Türkiye’de çevrim içi fetva sitelerinde eşcinsellik temalı sorulara verilen fetvaların içeriğini, gerekçelendirme biçimlerini ve söylemsel yapısını incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, çevrim içi fetva sitelerinde eşcinsellik konulu sorulara verilen cevapların nasıl yapılandırıldığını, hangi dinî, ahlâkî, toplumsal ve bilimsel referanslara dayandırıldığını ve nasıl bir rehberlik dili kullanıldığını incelemektedir. Araştırma kapsamı, Türkçe içerik üreten, çevrim içi fetva/soru-cevap formatında kamuya açık ve arşivlenebilir metinler sunan sekiz platformla sınırlandırılmıştır. Bu sitelerde yayımlanan ve eşcinsellik konusunu doğrudan ele alan yaklaşık 110 fetva metni seçilerek analiz edilmiştir. Araştırmanın önemi, eşcinsellik gibi hassas ve tartışmalı bir konunun çevrim içi dinî rehberlik ortamlarında nasıl ele alındığını incelemesi ve çevrim içi fetvalarda eşcinsellik konusunu doğrudan ele alan sınırlı sayıdaki çalışmaya katkı sunmasıdır. Bu çalışma, fetvaları tek başına hüküm bildirimi olarak değil norm koyan, yönlendiren ve bireysel-dinî sorumluluk üreten metinler olarak ele alarak dinî bilginin dijital ortamda dolaşım biçimlerini görünür kılmayı hedeflemektedir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı içinde tasarlanmış; kamuya açık çevrim içi fetva metinleri metin analizi çerçevesinde incelenmiş ve veriler tematik içerik analizi tekniğiyle çözümlenmiştir. Analiz sonucunda fetvaların altı ana tema etrafında şekillendiği tespit edilmiştir. Bulgular, fetvaların büyük ölçüde normatif ve sınır koyucu bir dil ürettiğini, eşcinselliğin çoğunlukla fıtrat, haram-helal, imtihan ve tövbe kavramları çerçevesinde ele alındığını göstermektedir. Ayrıca bazı fetvalarda eşcinselliğin doğuştan gelen bir yönelim olmadığı, psikolojik ve çevresel etkenlerle ortaya çıkan bir durum olarak ele alındığı görülmüştür. Bu yaklaşımda aile yapısı, çocukluk deneyimleri ve yetiştirme tarzı açıklayıcı unsurlar arasında yer almaktadır. Bununla birlikte fetvaların aile ilişkileri, irade ve maneviyat vurgusu, psikososyal destek önerileri ve toplumsal uyum çağrıları üzerinden bireye yönelik bir rehberlik dili de ürettiği görülmektedir. Çalışma, Türkiye’de çevrim içi fetva sitelerinde eşcinsellik konusunun nasıl çerçevelendiğini metin düzeyinde ortaya koyarak çevrim içi dinî danışma pratiklerinin anlaşılmasına betimleyici bir katkı sunmaktadır.

Zitieren

APA

Gürel, M., Akarsu, S., & Yaman, Ö. M. (2026). Dijital Dinî Danışma Pratiği Olarak Çevrim İçi Fetvalar: Eşcinsellik Temalı Sorular Üzerine Nitel Bir İnceleme. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi, 65-106. https://doi.org/10.59777/ihad.1864093

Vancouver

Gürel M, Akarsu S, Yaman ÖM. Dijital Dinî Danışma Pratiği Olarak Çevrim İçi Fetvalar: Eşcinsellik Temalı Sorular Üzerine Nitel Bir İnceleme. İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi. 2026:65-106. doi:10.59777/ihad.1864093

BibTeX
@article{Grel2026,
  author = {Gürel, Musa and Akarsu, Seval and Yaman, Ömer Miraç},
  title = {Dijital Dinî Danışma Pratiği Olarak Çevrim İçi Fetvalar: Eşcinsellik Temalı Sorular Üzerine Nitel Bir İnceleme},
  journal = {İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  number = {48},
  pages = {65--106},
  doi = {10.59777/ihad.1864093}
}
Kostenlos starten →