Bireysel ve Sosyal Sorumluluğun Dijital Vatandaşlık Davranışları Üzerindeki Etkisi: Üniversite Personeli Üzerine Bir İnceleme
MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi · 24.10.2026 · 15 (4) · 1403-1418
DOI: 10.33206/mjss.1886778 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, online erschienen am 24.10.2026. Verfasst von Ayşe Himmetoğlu. Die Arbeit nennt 59 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, bireysel ve sosyal sorumluluğun dijital vatandaşlık davranışları üzerindeki etkisini ve bu ilişkide yaşın düzenleyici rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Dijital vatandaşlık, yalnızca teknik yeterliliklere indirgenemeyen; etik sorumluluk, çevrim içi katılım ve ağ temelli etkileşim pratiklerini içeren çok boyutlu bir yapı olarak ele alınmıştır. Araştırmada ölçüm modelinin geçerliliği doğrulayıcı faktör analizi ile değerlendirilmiş, hipotezler ise Hayes PROCESS Makro Model 1 kullanılarak test edilmiştir. Araştırmanın örneklemini, bir kamu üniversitesinde görev yapan 510 akademik ve idari personel oluşturmaktadır. Analizler sonucunda, bireysel ve sosyal sorumluluğun dijital vatandaşlık üzerinde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu belirlenmiştir. Dijital vatandaşlık yapısını oluşturan alt boyutlar incelendiğinde, ağ etkenliği boyutunun en güçlü temsil gücüne sahip olduğu; bunu internette politik aktivizm ve eleştirel bakış açısı boyutlarının izlediği görülmüştür. Buna karşılık, teknik beceri boyutunun dijital vatandaşlık ana yapısı ile olan ilişkisinin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı saptanmıştır. Ayrıca yaş demografik değişkeninin, bireysel ve sosyal sorumluluk ile dijital vatandaşlık arasındaki ilişkide anlamlı bir düzenleyici rol üstlendiği; düşük yaş gruplarında bu ilişkinin anlamsızlaştığı, orta ve yüksek yaş gruplarında ise güçlendiği tespit edilmiştir. Elde edilen bulgular, dijital vatandaşlığın teknik yeterliliklerden ziyade etik bilinç, toplumsal sorumluluk ve ağ içi etkileşim dinamikleri üzerinden şekillendiğini ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Himmetoğlu, A. (2026). Bireysel ve Sosyal Sorumluluğun Dijital Vatandaşlık Davranışları Üzerindeki Etkisi: Üniversite Personeli Üzerine Bir İnceleme. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 15(4), 1403-1418. https://doi.org/10.33206/mjss.1886778
Vancouver
Himmetoğlu A. Bireysel ve Sosyal Sorumluluğun Dijital Vatandaşlık Davranışları Üzerindeki Etkisi: Üniversite Personeli Üzerine Bir İnceleme. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2026;15(4):1403-1418. doi:10.33206/mjss.1886778
BibTeX
@article{Himmetolu2026,
author = {Himmetoğlu, Ayşe},
title = {Bireysel ve Sosyal Sorumluluğun Dijital Vatandaşlık Davranışları Üzerindeki Etkisi: Üniversite Personeli Üzerine Bir İnceleme},
journal = {MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi},
year = {2026},
volume = {15},
number = {4},
pages = {1403--1418},
doi = {10.33206/mjss.1886778}
}
EUVIMED