Ağ Toplumunun Arkeolojisi: Manuel Castells’in Teorisinde Gabriel Tarde’ın Mikro-Sosyolojik İzleri
Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi · 16.07.2026 · 9 (4) · 280-297
DOI: 10.59445/ijephss.1922577 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, online erschienen am 16.07.2026. Verfasst von Sabri Yılmaz. Die Arbeit nennt 17 Literaturangaben. Gefördert von: Yok.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, Manuel Castells’in ağ toplumu teorisini, son yıllarda yeniden keşfedilen düşünür Gabriel Tarde’ın mikro-sosyolojisi perspektifinden yeniden okumayı amaçlamaktadır. Çalışma, Castells’in enformasyonel gelişme tarzının (informationalism), akışlar uzamı (space of flows) kavramsallaştırmasının ve ağ mantığının; Tarde’ın taklit, karşıtlık ve icat yasalarıyla ontolojik bir süreklilik ve izomorfizm içinde olduğunu iddia etmektedir. Karşılaştırmalı teorik analiz yönteminin benimsendiği araştırmada, Castells’in Enformasyon Çağı üçlemesi ile Tarde’ın temel eserleri incelenmiştir. Durkheimcı makro yapıların eridiği enformasyon çağında, Tarde’ın ilişkisel ve moleküler ontolojisi; Castells’in teknolojik altyapı analizlerinde maddi karşılığını bulmuştur. Kuramsal bir karşılaştırmanın ötesinde makale; Arap Baharı, kripto para piyasaları, sosyal medya linçleri ve algoritmik yönetişim gibi güncel olguları Tardeçı monadolojinin teknolojik tezahürleri olarak analiz etmektedir. Çalışmanın teorik çıkarımları, ağ toplumunda iktidarın salt fiziksel zor kullanımdan ziyade giderek artan bir oranda Tardeçı telkin ve rızaya dayandığını, ekonomik değerin ise inanç ve arzu ekonomisine kaydığını temellendirmektedir. Ayrıca büyük veri ve algoritmaların, Tarde’ın hayal ettiği istatistiksel olmayan sosyometriyi operasyonel hale getirdiği tartışılmaktadır. Toplum kavramı, var olmanın bağlanmak olduğu ilişkisel bir ontolojiye dönüşürken; siyasetin, rasyonel kamusal alandan nöro-politik ve duygulanımsal bir zemine kaydığı ileri sürülmektedir. Nihayetinde bu çalışma, ağ toplumunu Durkheim’ın mekanik düzeninin bir çözülüşü ve Tarde’ın moleküler kaosunun bir eşiği olarak okumayı önermektedir.
Förderung
- Yok
Zitieren
APA
Yılmaz, S. (2026). Ağ Toplumunun Arkeolojisi: Manuel Castells’in Teorisinde Gabriel Tarde’ın Mikro-Sosyolojik İzleri. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 9(4), 280-297. https://doi.org/10.59445/ijephss.1922577
Vancouver
Yılmaz S. Ağ Toplumunun Arkeolojisi: Manuel Castells’in Teorisinde Gabriel Tarde’ın Mikro-Sosyolojik İzleri. Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2026;9(4):280-297. doi:10.59445/ijephss.1922577
BibTeX
@article{Ylmaz2026,
author = {Yılmaz, Sabri},
title = {Ağ Toplumunun Arkeolojisi: Manuel Castells’in Teorisinde Gabriel Tarde’ın Mikro-Sosyolojik İzleri},
journal = {Uluslararası Ekonomi Siyaset İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {4},
pages = {280--297},
doi = {10.59445/ijephss.1922577}
}
EUVIMED