EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

İklim Değişikliği ve İnsan Hakları Hukuku İlişkisi Üzerine: Amerikalılar Arası İnsan Hakları Mahkemesi'nin 32/25 Sayılı Danışma Görüşü

Merve Alçık Engürülü

Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi · 28.06.2026 · (Advanced Online Publication) · 1-42

DOI: 10.59399/cuhad.1897506 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 28.06.2026. Verfasst von Merve Alçık Engürülü. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 39 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Amerikalılar Arası İnsan Hakları Mahkemesi (mahkeme), Kolombiya ve Şili devletlerinin talebi üzerine 3 Temmuz 2025 tarihinde “İklim Acil Durumu ve İnsan Hakları” konulu danışma görüşünü yayımlamıştır. Anılan danışma görüşü ile Mahkeme, devletlerin, Amerikan İnsan Hakları Sözleşmesi’ndeki (AmİHS) haklar çerçevesinde iklim acil durumuna yanıt verme yükümlülüklerini açıklığa kavuşturmuştur. Bu anlamda mahkemenin 32/25 sayılı danışma görüşü ve bu görüşte yer alan değerlendirmeler iklim değişikliğinin olumsuz etkileri ile insan hakları ilişkisi üzerine bu mahkeme tarafından verilen ilk danışma görüşü olması sebebiyle önemlidir.Mahkeme tarafından kamuoyuna açıklanan bu danışma görüşleri, hukuki bağlayıcılığı bulunmasa bile devletlerin uluslararası insan hakları hukukundan kaynaklanan yükümlülüklerinin açıklığa kavuşturulmasını sağlamaktadır. Mahkemenin yerleşik içtihadıyla genişlettiği sözleşmesellik denetiminin, mahkemenin danışma görüşlerinde ifade ettiği görüşleri de kapsayacak şekilde genişletilmesi mümkündür. Böylece ulusal mahkemelerin, sözleşmesellik denetimi yaparken, mahkemenin danışma görüşünde yaptığı yorum veya tespitleri dikkate alması gerekmektedir. Ayrıca danışma görüşünde değerlendirilen hukuki meselelere dair belirtilen devlet yükümlülükleri, esasen konuyla ilişkili olarak mahkeme önüne gelecek uyuşmazlıklarda mahkemenin yapacağı yorumun temelini ortaya koymaktadır. Dolayısıyla, devletlerin, mahkeme önüne gelecek uyuşmazlığın tarafı olduklarında hak ihlaline sebebiyet vermemeleri adına anılan danışma görüşünde somutlaştırılmış yükümlülüklere riayet etmeleri gerekmektedir.Çalışmamız, mahkemenin 32/25 sayılı danışma görüşünde ele aldığı hukuki meseleler hakkındaki mahkemenin değerlendirmelerini ve yorumunu açıklamaktadır. Yargısal diyalog çerçevesinde mahkemenin danışma görüşünün diğer bölgesel insan hakları mahkemelerini ve AmİHS tarafı olmayan devletlerin ulusal mahkemelerini etkileme potansiyelini taşıması sebebiyle içtihatlara yön verici niteliğe de sahip olduğunu ve sözleşmesellik denetimi kapsamında AmİHS’yi onaylamış devletlerin ulusal hukuk düzenlemelerinde ve mahkeme içtihatlarında anılan sözleşmenin hükümlerini mahkemenin yorumladığı şekliyle benimsemekle yükümlü olduklarını savunmaktadır.

Zitieren

APA

Engürülü, M. A. (2026). İklim Değişikliği ve İnsan Hakları Hukuku İlişkisi Üzerine: Amerikalılar Arası İnsan Hakları Mahkemesi'nin 32/25 Sayılı Danışma Görüşü. Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, 1-42. https://doi.org/10.59399/cuhad.1897506

Vancouver

Engürülü MA. İklim Değişikliği ve İnsan Hakları Hukuku İlişkisi Üzerine: Amerikalılar Arası İnsan Hakları Mahkemesi'nin 32/25 Sayılı Danışma Görüşü. Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi. 2026:1-42. doi:10.59399/cuhad.1897506

BibTeX
@article{Engrl2026,
  author = {Engürülü, Merve Alçık},
  title = {İklim Değişikliği ve İnsan Hakları Hukuku İlişkisi Üzerine: Amerikalılar Arası İnsan Hakları Mahkemesi'nin 32/25 Sayılı Danışma Görüşü},
  journal = {Çukurova Üniversitesi Hukuk Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  number = {Advanced Online Publication},
  pages = {1--42},
  doi = {10.59399/cuhad.1897506}
}
Kostenlos starten →