Sancaktan Kazaya, Kazadan Sancağa: Tanzimat Sonrası İdari Düzenlemeler Bağlamında Safranbolu'nun Sancak Merkezi Statüsünün Yeniden Tesisi
Hazine-i Evrak Arşiv ve Tarih Araştırmaları Dergisi · 30.06.2026 · 8 (9) · 259-284
DOI: 10.59054/hed.1895877 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Hazine-i Evrak Arşiv ve Tarih Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Recep Karacakaya und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 21 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Safranbolu, Osmanlı Devleti'nde 1831 yılında yapılan ilk nüfus sayımı kayıtlarına göre yaklaşık 16.500 Müslüman nüfusu barındıran büyük bir yerleşim yeri olmasının yanında önemli ticaret merkezlerinden de biriydi. 1839 Tanzimat Fermanı ile siyasal, sosyal, ekonomik ve idari alanlarda devletin bütün kurumlarında köklü değişiklikler yapılarak Batı medeniyetine dâhil olunmaya çalışılmış, bu çalışmalar devletin resmî politikası hâline gelmiştir. Yapılan idari değişiklikler çerçevesinde Viranşehir sancağı 13 Mart 1864 tarihinde kazaya dönüştürülmüştür. Ancak özellikle idari alanda yapılan düzenlemeler, bölgeleri yerinde inceleyerek birbirleriyle olan uzaklık‑yakınlık açısından ilişkileri veya bölge halklarının ihtiyaçları gözetilerek yapılmadığından bazı bölgelerde problemlere yol açmıştır. Viranşehir sancağının lağvedilerek sancak merkezi konumundaki Safranbolu'nun müdürlüğe dönüştürülmesi de idari yapılanmayı işlevsiz hâle dönüştürmüş, bu durum halkın birçok açıdan sıkıntıya düşmesine neden olmuş, bölgede yaşayanlar resmî işlerinin takibi için Kastamonu'ya, ticari işlerinin takibi içinse Bolu'ya gidip gelmek zorunda kalmışlardır. Bu çalışmada Viranşehir ahalisinin yaşadığı sıkıntılı durumlardan kurtulmak için verdiği mücadele ve özellikle Safranbolu'nun yeniden sancak merkezine dönüşmesi süreci arşiv belgeleri üzerinden incelenmiştir.
Zitieren
APA
Karacakaya, R., & Yücedağ, İ. (2026). Sancaktan Kazaya, Kazadan Sancağa: Tanzimat Sonrası İdari Düzenlemeler Bağlamında Safranbolu'nun Sancak Merkezi Statüsünün Yeniden Tesisi. Hazine-i Evrak Arşiv ve Tarih Araştırmaları Dergisi, 8(9), 259-284. https://doi.org/10.59054/hed.1895877
Vancouver
Karacakaya R, Yücedağ İ. Sancaktan Kazaya, Kazadan Sancağa: Tanzimat Sonrası İdari Düzenlemeler Bağlamında Safranbolu'nun Sancak Merkezi Statüsünün Yeniden Tesisi. Hazine-i Evrak Arşiv ve Tarih Araştırmaları Dergisi. 2026;8(9):259-284. doi:10.59054/hed.1895877
BibTeX
@article{Karacakaya2026,
author = {Karacakaya, Recep and Yücedağ, İsmail},
title = {Sancaktan Kazaya, Kazadan Sancağa: Tanzimat Sonrası İdari Düzenlemeler Bağlamında Safranbolu'nun Sancak Merkezi Statüsünün Yeniden Tesisi},
journal = {Hazine-i Evrak Arşiv ve Tarih Araştırmaları Dergisi},
year = {2026},
volume = {8},
number = {9},
pages = {259--284},
doi = {10.59054/hed.1895877}
}
EUVIMED