VILFREDO PARETO’NUN ELİTLERİN DOLAŞIMI TEORİSİNİN ELEŞTİREL DEĞERLENDİRMESİ
Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi · 15.06.2026 · 7 (2) · 389-413
DOI: 10.58702/teyd.1752217 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi, online erschienen am 15.06.2026. Verfasst von Ali Özgan. Die Arbeit nennt 59 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Toplumların yapısı doğası gereği eşitsizlik üzerine kuruludur. Tarih boyunca her toplumda yöneten azınlık ve yönetilen çoğunluk olgusu bir gerçeklik olarak gözlemlenmiştir. Karl Marks’ın sınıfsız toplum ideali, pratikte sosyalizmin dahi kendi içinden yeni elit gruplar üretmesi gerçeğiyle sınanmıştır. Bu durum, elit teorisinin temel sorularını gündeme getirmektedir: Her toplumda yönetici azınlığın ortaya çıkış nedeni nedir? Bu azınlığı sistem mi üretmektedir, yoksa toplumsal örgütlenmenin kaçınılmaz bir sonucu mudur? Demokrasi, bu azınlık-çoğunluk ilişkisini dönüştürmekte midir, yoksa yalnızca yeni bir elit değişimini mi mümkün kılmaktadır? Çalışmada, klasik elit teorisinin önde gelen temsilcileri olan Vilfredo Pareto, Gaetano Mosca ve Robert Michels’in görüşleri çerçevesinde bu sorular ele alınmaya çalışılmakta, özellikle Pareto’nun elitlerin dolaşımı tezi, toplumsal tabakalaşma ve dikey hareketlilik bağlamında incelenerek demokrasiyle ilişkisi tartışılmaktadır. Böylece klasik elitist düşüncenin demokrasi karşısındaki eleştirel tutumu yeniden değerlendirilmektedir. Çalışma, Pareto’nun dolaşım kavramının yalnızca elitlerin yer değiştirmesini değil, mevcut elitin yeni unsurları bünyesine katma biçiminde bir bütünleşmeyi ifade ettiğini göstermektedir. Pareto’nun analizleri demokratik sistemlerdeki oligarşik eğilimleri görünür kılmakta, ancak elit gücünün sınırlandırılabileceği kurumsal mekanizmalar dikkate alındığında tamamlanması gereken bir perspektif sunmaktadır.
Zitieren
APA
Özgan, A. (2026). VILFREDO PARETO’NUN ELİTLERİN DOLAŞIMI TEORİSİNİN ELEŞTİREL DEĞERLENDİRMESİ. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi, 7(2), 389-413. https://doi.org/10.58702/teyd.1752217
Vancouver
Özgan A. VILFREDO PARETO’NUN ELİTLERİN DOLAŞIMI TEORİSİNİN ELEŞTİREL DEĞERLENDİRMESİ. Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi. 2026;7(2):389-413. doi:10.58702/teyd.1752217
BibTeX
@article{zgan2026,
author = {Özgan, Ali},
title = {VILFREDO PARETO’NUN ELİTLERİN DOLAŞIMI TEORİSİNİN ELEŞTİREL DEĞERLENDİRMESİ},
journal = {Toplum Ekonomi ve Yönetim Dergisi},
year = {2026},
volume = {7},
number = {2},
pages = {389--413},
doi = {10.58702/teyd.1752217}
}
EUVIMED