HUMECU KURGUCULUĞUN KENDİLİKSİZ BİLİŞ ANLAYIŞI
Felsefe Dünyası · 2023
DOI: 10.58634/felsefedunyasi.1297617 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Felsefe Dünyası, 2023. Verfasst von Ayşe USLU POOYANI. Die Arbeit nennt 20 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Geleneksel bilişselci yaklaşımlar, algılama, akıl yürütme ve hafıza gibi bilişsel süreçlerin gerçekleşmesini olanaklı kılan, arka planda özdeş ve bütünleşik bir zihnin varlığını ön dayanak haline getirirler. Deneyci ve natüralist bir perspektiften bilişselliği anlayan David Hume’un insan doğasına dair görüşleri, bu geleneği bozarak, özdeş ve bütünleşik bir zihnin varlığı olmadan da bilişsel etkinliğin gerçekleşebileceğini kanıtlar. Hume’un kanıtlamasının merkezinde, bedenin iç ve dış dünyalara dair öz-duyumsamalarının sağladığı çekime tekabül eden duygulamlar vardır. Bedenin duygulanımları, algılama sürecini anlamlı hale getiren çerçeveyi çizer. Ancak, duygulamların bilişsel süreçlerin merkezinde olduğunu gösterebilmek için zihin-beden ikiliği terminolojisini aşmak gerekir. Bu çalışma, Hume’un epistemolojik kurgucu olduğunu iddia ederek, zihin-beden ikiliği terminolojisini kullanmanın natüralizmi üzerindeki olumsuz etkilerini bertaraf etmeyi ve ontolojik kurguculuğunu çağdaş bilişsel bilimlerle diyaloğa sokarak yeniden ele almayı hedefler. Bu amaçla, birinci bölümde, Hume’un epistemolojik ve ontolojik iki yoldan kurgucu olduğu iddia edilmiş ve Hume’un töz ve nitelik ikicisi olmadığı gösterilerek bu iki kurguculuk biçiminin de kavramsal zemini açımlanmıştır. İkinci bölüm, üst-düzlem bilişsel süreçlerin zihin terminolojisinden arındırılmış bir dille Humecu perspektiften açıklamayı deneyerek, zihne dair dile yerleşik düşünce metaforlarını sorgular. Son olarak, Humecu perspektif çağdaş bilişsel kuramlarla diyaloğa sokularak, arka planda bütünleşik bir algılayıcının varsayılmasına gerek duyulmadan, bilişselliğin dinamik, konumlu ve bedenli yapısının imkânı tartışılmıştır. Sonuç olarak, Humecu perspektiften, izlenim ve tasarım olarak algılama süreci, temsiller gibi bir aracıya ve tüm bilişsel süreci değerlendirici işleviyle kontrol edecek bütünleşik bir zihne ihtiyaç duymadan, bedenin duygulanımsal geri bildirim sistemlerine bağlı olarak geliştiği gösterilmiştir.
Zitieren
APA
POOYANI, A. U. (2023). HUMECU KURGUCULUĞUN KENDİLİKSİZ BİLİŞ ANLAYIŞI. Felsefe Dünyası. https://doi.org/10.58634/felsefedunyasi.1297617
Vancouver
POOYANI AU. HUMECU KURGUCULUĞUN KENDİLİKSİZ BİLİŞ ANLAYIŞI. Felsefe Dünyası. 2023. doi:10.58634/felsefedunyasi.1297617
BibTeX
@article{POOYANI2023,
author = {POOYANI, Ayşe USLU},
title = {HUMECU KURGUCULUĞUN KENDİLİKSİZ BİLİŞ ANLAYIŞI},
journal = {Felsefe Dünyası},
year = {2023},
doi = {10.58634/felsefedunyasi.1297617}
}
EUVIMED