Birleştirici İnsan Onuru Anlayışı
Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi · 30.09.2026 · 25 (2) · 429-454
DOI: 10.20981/kaygi.1923327 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, online erschienen am 30.09.2026. Verfasst von Alpagu Kamran. Die Arbeit nennt 15 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Öz: İnsan onuru kavramı, ahlaki, hukuki ve siyasi söylemlerin kaçınılmaz temalarından biridir ve insanın değerine ve statüsüne yönelik temel bir taahhüdü temsil eder. Anlamlarını kullanıldıkları kozmolojik, antropolojik veya siyasi bağlamdan alan, birbiriyle çelişen birçok insan onuru anlayışı vardır. İnsan onuru, insan türünün sahip olduğu özel üstünlüğü, akıl sahibi insanlıkla bağlantılı özel potansiyeli ya da her bireyin temel haklarını ifade edebilir. Dolayısıyla, kavramın yerleştirilebileceği, çarpıcı biçimde farklı normatif kullanımlar vardır. İnsan onuru, kutsallık, özerklik, kişilik, gelişme ve özsaygı gibi kavramlarla çeşitli şekillerde bağlantılıdır ve farklı zamanlarda hem katı yasakları hem de bireyin yetkilendirilmesini içerir. İnsan onuruna ilişkin felsefi bir çözümleme, ahlak, siyaset ve hukuk felsefesindeki geniş kapsamlı tartışmalara bakılarak yapılabilir. İnsan onuruna ilişkin, kısmen ya da tamamen birbirinden farklı, ödev etiğine dayalı iki anlayış bulunmaktadır. Bunlardan biri erdem temelli yükümlülükleri, diğeri ise adalet temelli hakları ve ilkeleri ima etmektedir. Her ne kadar hukuk, ahlak ve siyasetin farklı pratikleri ve felsefi önkabulleri nedeniyle insan onuruna ilişkin farklı anlayışları ortak bir noktada buluşturmak zor olsa da birleştirici bir insan onuru anlayışı imkânsız değildir. Hatta bu anlayış, insan onuru kavramının başka anlaşılma ve kullanılma biçimlerini değerlendirmek için de kaçınılmazdır. Bu makale, çeşitli tartışmalar bağlamında insanın statüsüne ilişkin bir iddia ve çağdaş uluslararası hukuk ve insan hakları tartışmalarının doğal bir bileşeni olarak insan onurunun ahlaki, hukuki ve siyasi uygulamaları birleştirmeyi amaçlayan birleştirici bir anlayış olduğuna açıklık getirmeyi amaçlamaktadır.Anahtar Kelimeler: İnsan, Onur, Birleştirici, Ahlak, Hukuk, Siyaset, Uluslararası.
Zitieren
APA
Kamran, A. (2026). Birleştirici İnsan Onuru Anlayışı. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi, 25(2), 429-454. https://doi.org/10.20981/kaygi.1923327
Vancouver
Kamran A. Birleştirici İnsan Onuru Anlayışı. Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi. 2026;25(2):429-454. doi:10.20981/kaygi.1923327
BibTeX
@article{Kamran2026,
author = {Kamran, Alpagu},
title = {Birleştirici İnsan Onuru Anlayışı},
journal = {Kaygı. Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Felsefe Dergisi},
year = {2026},
volume = {25},
number = {2},
pages = {429--454},
doi = {10.20981/kaygi.1923327}
}
EUVIMED