"સાબરમતી આશ્રમ સામાજિક-આ ર્થિક પ્રયોગોના કે ન્દ્ર તરીકે : ગાંધીજીના રચનાત્મક કાયર્યક્રમો અને તેમની અસરનુ વિશ્લેષણ."
Vidhyayana · 20.06.2026 · 11 (6)
DOI: 10.58213/1vsj1w06 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Vidhyayana, online erschienen am 20.06.2026. Verfasst von Saumil Suthar und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 24 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
ભારતીય જ્ઞાન પ્રણાલી (IKS) એ ઐતિહાસિક રીતે જીવન જીવવાના એક એવા સર્વગ્રાહી અભિગમ પર ભાર મૂક્યો છે જ્યાં અર્થશાસ્ત્ર, સમાજ અને આધ્યાત્મિકતા એકબીજા સાથે સુમેળમાં અસ્તિત્વ ધરાવે છે. મહાત્મા ગાંધી દ્વારા ૧૯૧૭ માં સાબરમતી આશ્રમની સ્થાપના માત્ર રાજકીય પ્રતિકાર માટે નહોતી, પરંતુ તે સ્વદેશી ભારતીય શાણપણ પર આધારિત ઊંડા મૂળ ધરાવતા સામાજિક-આર્થિક પ્રયોગો માટે એક વ્યવહારુ પ્રયોગશાળા તરીકે સેવા આપતી હતી. તેમના ૧૮ રચનાત્મક કાર્યક્રમો દ્વારા, ગાંધીજીએ 'ગ્રામ સ્વરાજ' (ગામડું આત્મનિર્ભર બને) અને 'સર્વોદય' (सौનો ઉદય) ની કલ્પના કરી હતી. આ સંશોધન પત્ર વિશ્લેષણ કરે છે કે સાબરમતી આશ્રમે આ માળખાકીય પ્રયોગોના કેન્દ્ર તરીકે કેવી રીતે કાર્ય કર્યું — જેમાં મુખ્યત્વે ખાદી (સ્વદેશી વસ્ત્ર), ગ્રામોદ્યોગ અને 'નવી તાલીમ' (બુનિયાદી શિક્ષણ) પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું. તે સામાજિક સમાનતા અને આર્થિક આત્મનિર્ભરતા પર આ કાર્યક્રમોની ઊંડી અસરનું મૂલ્યાંકન કરે છે, અને દલીલ કરે છે કે ગાંધીજીનો આશ્રમ મોડેલ આધુનિક આર્થિક અસમાનતાઓ અને પર્યાવરણીય કટોકટીઓ માટે ટકાઉ ઉકેલો પ્રદાન કરે છે. આ વિસ્તૃત વિશ્લેષણ ઐતિહાસિક સંદર્ભ, પ્રયોગોની પદ્ધતિ અને આશ્રમની જીવનશૈલીની લાંબા ગાળાની સમાજશાસ્ત્રીય અસરોનો ઊંડાણપૂર્વક અભ્યાસ કરે છે.
Zitieren
APA
Suthar, S., & vaghela, D. H. (2026). "સાબરમતી આશ્રમ સામાજિક-આ ર્થિક પ્રયોગોના કે ન્દ્ર તરીકે : ગાંધીજીના રચનાત્મક કાયર્યક્રમો અને તેમની અસરનુ વિશ્લેષણ.". Vidhyayana, 11(6). https://doi.org/10.58213/1vsj1w06
Vancouver
Suthar S, vaghela DH. "સાબરમતી આશ્રમ સામાજિક-આ ર્થિક પ્રયોગોના કે ન્દ્ર તરીકે : ગાંધીજીના રચનાત્મક કાયર્યક્રમો અને તેમની અસરનુ વિશ્લેષણ.". Vidhyayana. 2026;11(6). doi:10.58213/1vsj1w06
BibTeX
@article{Suthar2026,
author = {Suthar, Saumil and vaghela, Dr Hetalben},
title = {"સાબરમતી આશ્રમ સામાજિક-આ ર્થિક પ્રયોગોના કે ન્દ્ર તરીકે : ગાંધીજીના રચનાત્મક કાયર્યક્રમો અને તેમની અસરનુ વિશ્લેષણ."},
journal = {Vidhyayana},
year = {2026},
volume = {11},
number = {6},
doi = {10.58213/1vsj1w06}
}
EUVIMED