Ebubekir Nusret’in Sâib-i Tebrîzî Şerhindeki Nüsha Farklılıklarının Değerlendirilmesi
Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi · 19.05.2026 · 14 (1)
DOI: 10.57115/karefad.1894720 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, online erschienen am 19.05.2026. Verfasst von Züleyha Nurgül Ertuğrul. Die Arbeit nennt 15 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Mensur metinlerde, vezin ve kafiye gibi unsurların bulunmaması, bazı eserlerin nüshaları arasında çok sayıda farklılığın ortaya çıkmasına yol açmaktadır. Bu durumun dikkat çekici örneklerinden biri, 18. yüzyıl şarihi Ebubekir Nusret’in Sâib-i Tebrîzî’nin 144 seçme gazeline yazdığı şerhin iki nüshasında görülmektedir. Nüshalar arasındaki belirgin farklılıklar, bu metinlerin aynı eseri şerh eden iki bağımsız eser görünümü kazanmasına sebep olmuştur. Bu çalışmada, farklı zamanlarda kaleme alındığı düşünülen söz konusu iki nüsha arasındaki farklılıkların hangi bağlamlarda ortaya çıktığı ve bu farklılıkların muhtemel sebepleri incelenmektedir. Ayrıca şarihin şiirlere yönelik yaklaşımının zaman içinde geçirdiği değişimin metne yansımaları da değerlendirilmiştir. Bu doğrultuda Ebubekir Nusret’in şerhinin iki nüshası karşılaştırmalı olarak incelenmiş; bazı kelimelerin bir nüshada farklı dillerdeki karşılıklarıyla kullanılması, beyitlerin yorumlarının bir nüshada ayrıntılı, diğerinde ise daha kısa tutulması ve şarihin aynı meseleleri farklı bakış açılarıyla ele alması gibi ayrımların metnin içeriğinde kayda değer değişimlere yol açtığı belirlenmiştir. Sözü edilen bu hususlar, "Kelime Seçimi", "Kapsam" ve "Muhteva" başlıkları altında sınıflandırılarak örneklerle açıklanmıştır. Nüsha farklılıklarının sebeplerini ortaya koyabilmek için şarihin metinde bu konuya dair ipucu niteliğindeki ifadeleri ile “şerh” sürecinde yaşanması muhtemel durumlar üzerinde durulmuş ve bu bağlamda bazı çıkarımlara ulaşılmıştır. Sonuç olarak, nüsha farklılıklarının ortaya çıkardığı yorum ayrılıkları, şarihin ele aldığı şiirleri zaman içinde farklı biçimlerde algıladığını ve farklı yöntemlerle açıkladığını göstermektedir. Bu çalışma, söz konusu eserin nüsha farklılıklarını değerlendirmenin yanı sıra, edebî metinlerin yorumlanmasında zamanın, yorum anlayışının ve açıklama yöntemlerinin belirleyici rolüne de dikkat çekmektedir.
Zitieren
APA
Ertuğrul, Z. N. (2026). Ebubekir Nusret’in Sâib-i Tebrîzî Şerhindeki Nüsha Farklılıklarının Değerlendirilmesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi, 14(1). https://doi.org/10.57115/karefad.1894720
Vancouver
Ertuğrul ZN. Ebubekir Nusret’in Sâib-i Tebrîzî Şerhindeki Nüsha Farklılıklarının Değerlendirilmesi. Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi. 2026;14(1). doi:10.57115/karefad.1894720
BibTeX
@article{Erturul2026,
author = {Ertuğrul, Züleyha Nurgül},
title = {Ebubekir Nusret’in Sâib-i Tebrîzî Şerhindeki Nüsha Farklılıklarının Değerlendirilmesi},
journal = {Çankırı Karatekin Üniversitesi Karatekin Edebiyat Fakültesi Dergisi},
year = {2026},
volume = {14},
number = {1},
doi = {10.57115/karefad.1894720}
}
EUVIMED