Mütekaddim Dönem Tefsir Geleneğinde Horasan Bölgesi
Usul İslam Araştırmaları · 30.06.2026 · (45) · 233-261
DOI: 10.56361/usul.1854005 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Usul İslam Araştırmaları, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Sebahattin Erdoğan. Die Arbeit nennt 72 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Horasan, İslâm devletinin ilk fetih coğrafyalarından olmasının yanı sıra tefsir ilmi özelinde mümtaz şahsiyetlerin yetiştiği ve mezkûr ilmin te’liflerine çeşitlilik kazandıran bir bölgedir. Bu makalede Horasan’ın, Zemahşerî (öl. 538/1144) ile sona eren mütekaddim dönemde tefsir ilmindeki durumu ele alınmaktadır. Binaenaleyh hicrî asırlar özelinde bölge müfessirlerinin tefsir ilmine sunduğu katkılar genel bir bakış açısıyla incelenmiştir. Çalışma şekillendirilirken nitel araştırma yöntemleri kullanılmış, geniş bir literatür taramasının ardından bölge tefsir faaliyetleri ile ilgili kadîm ve muasır ulemanın te’lif ettiği eserlerden geniş ölçüde istifade edilmiştir. Horasan, günümüz tefsir anlayışının ilk örnekleri ile birlikte Hicrî III. asırdan sonra amelî/itikâdî mezheplerin oluşum alanı olan ve dirayet yönü ağır basan tefsirlerin de ilk referans coğrafyalarından birisidir. Bu bakımdan çalışmada dirayet tefsirlerinin alt dalları olarak nitelendirilebilecek tefsir türlerinin bölgede yayılımı ve sebepleri ele alınmıştır. Mütekaddim döneme kadarki zaman diliminde Nîşâbûr Okulu olarak adlandırılan tefsir oluşumu da genel tefsir birikimine katkıda bulunmuştur. Horasan’ın bölge tefsir birikimine etki eden tefsir yöntemleri ile dirayet yönü ağır basan tefsirler başta olmak üzere tefsirin bazı farklı formların ilk coğrafyalarından biri olduğu kanaatine varılmıştır.
Zitieren
APA
Erdoğan, S. (2026). Mütekaddim Dönem Tefsir Geleneğinde Horasan Bölgesi. Usul İslam Araştırmaları, 233-261. https://doi.org/10.56361/usul.1854005
Vancouver
Erdoğan S. Mütekaddim Dönem Tefsir Geleneğinde Horasan Bölgesi. Usul İslam Araştırmaları. 2026:233-261. doi:10.56361/usul.1854005
BibTeX
@article{Erdoan2026,
author = {Erdoğan, Sebahattin},
title = {Mütekaddim Dönem Tefsir Geleneğinde Horasan Bölgesi},
journal = {Usul İslam Araştırmaları},
year = {2026},
number = {45},
pages = {233--261},
doi = {10.56361/usul.1854005}
}
EUVIMED