EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

İslam Hukuku Perspektifinden Malthus’un Nüfus Teorisinin Rızık ve Adalet İlkeleri Açısından Eleştirisi

Muhammed Çıtak

Usul İslam Araştırmaları · 30.06.2026 · (45) · 129-160

DOI: 10.56361/usul.1853790 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Usul İslam Araştırmaları, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Muhammed Çıtak. Die Arbeit nennt 52 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, Thomas Malthus’un nüfus teorisini İslam hukuku perspektifinden eleştirel bir çerçevede değerlendirerek fakirlik olgusuna hâkim olan kıtlık merkezli yaklaşımları yeniden tartışmayı amaçlamaktadır. Malthus, nüfusun geometrik hızla artmasına karşılık üretim imkânlarının daha sınırlı bir hızla artacağını ileri sürmüş ve fakirliği büyük ölçüde kaçınılmaz bir sonuç olarak görmüştür. Bu yaklaşım, klasik iktisat düşüncesinin yanı sıra modern nüfus politikaları ve fakirlikle mücadele stratejileri üzerinde de belirleyici olmuştur. Ancak Malthusyen teori, fakirliği doğal sınırlara ve bireysel davranışlara indirgemesi nedeniyle önemli eleştirilere konu olmuştur. İslam hukuku ise fakirliği yalnızca nüfus artışı veya kaynak yetersizliği üzerinden açıklamaz. Rızık, bereket, adalet, mülkiyet anlayışı ve gelir dağılımı gibi ahlaki ve kurumsal boyutları içeren bütüncül bir yaklaşım sunmaktadır. Bu bağlamda çalışma, Malthus’un kıtlık merkezli yaklaşımı ile İslam hukukunun adalet ve paylaşım temelli yaklaşımını karşılaştırmalı olarak ele almaktadır. Araştırmada nitel yönteme dayalı doküman analizi benimsenmiştir. Bu doğrultuda Malthus’un klasik eserleri ile İslam hukukuna ilişkin klasik ve modern literatür birlikte incelenmiştir. Ayrıca gelir dağılımı adaletini ölçmek amacıyla Gini katsayısı verilerinden yararlanılmıştır. Bulgular, fakirliğin kaçınılmaz bir doğal sonuç olmadığını; aksine iktisadi düzen, yönetişim yapıları ve paylaşım mekanizmalarıyla yakından ilişkili olduğunu ortaya koymaktadır. Çalışma, İslam hukukunun adalet merkezli yaklaşımının fakirlikle mücadelede daha kapsayıcı ve sürdürülebilir bir perspektif sunduğu sonucuna ulaşmaktadır.

Zitieren

APA

Çıtak, M. (2026). İslam Hukuku Perspektifinden Malthus’un Nüfus Teorisinin Rızık ve Adalet İlkeleri Açısından Eleştirisi. Usul İslam Araştırmaları, 129-160. https://doi.org/10.56361/usul.1853790

Vancouver

Çıtak M. İslam Hukuku Perspektifinden Malthus’un Nüfus Teorisinin Rızık ve Adalet İlkeleri Açısından Eleştirisi. Usul İslam Araştırmaları. 2026:129-160. doi:10.56361/usul.1853790

BibTeX
@article{tak2026,
  author = {Çıtak, Muhammed},
  title = {İslam Hukuku Perspektifinden Malthus’un Nüfus Teorisinin Rızık ve Adalet İlkeleri Açısından Eleştirisi},
  journal = {Usul İslam Araştırmaları},
  year = {2026},
  number = {45},
  pages = {129--160},
  doi = {10.56361/usul.1853790}
}
Kostenlos starten →