Hasirû Ehlîhim: Ailelerini Ziyan Etmek/Ziyana Sokmak? Türkçe Kur’an Meallerinde Bir Tercüme Sorununun Tetkiki
Usul İslam Araştırmaları · 30.06.2026 · (45) · 107-128
DOI: 10.56361/usul.1853712 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Usul İslam Araştırmaları, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Mehmet Ali Çalgan. Die Arbeit nennt 36 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Kur’an-ı Kerim’in Türkçe meallerinin murad-ı ilâhîyi en doğru bir şekilde aksettirmesinin büyük ehemmiyeti haiz bir mesele olduğu aşikârdır. Bu makalede Zümer sûresi 15. âyet-i kerimesinin tercümesinde bahis mevzuu olan bir çeviri sorunu mercek altına alınmıştır. Söz konusu âyet-i kerimede geçen خَسِرُوا أَهْلِيهِمْ ifadesi aslında ailelerini kaybetmek anlamına gelmekteyken Türkçe meallerin çoğunda bu ifadenin ailelerini zarara uğratmak şeklinde çevrilmiş olduğu müşahede edilmekte olup bu hâliyle ayetin ilgili kısmının tercümesi “De ki: “Şüphesiz hüsrana uğrayanlar, kıyamet gününde kendilerini ve ailelerini hüsrana sokanlardır.” şeklinde yapılmaktadır. Öte yandan, tefsir kaynaklarında خَسِرُوا أَهْلِيهِمْ ifadesinin ailelerden bir daha kavuşamayacak bir surette ayrı düşmek şeklinde anlamlandırıldığı görülmektedir. Tefsirlerde bu ayrı düşme durumu iki farklı şekilde açıklanmaktadır. İlkine göre inkârcıların aileleri cennete girmişse ayrı düşüleceği gibi cehenneme girseler orada da birlikte olamayacaklardır. İkincisine göre ise inkârcılar şayet cennete girmiş olsalardı orada elde edecekleri hurilerden aileleri kaybetmiş durumda olacaklardır. Görüldüğü üzere, bu izahlarda aileleri zarara uğratmak şeklinde bir durumdan bahsetmek mümkün değildir. Üstelik inkârcıların ailelerinin cennete girme ihtimali söz konusuyken ailelerin hüsrana uğratılması şeklinde bir anlam uygun gözükmemektedir. Makalede öncelikle hasira خَسِرَ fiilinin Kur’an-ı Kerim’deki kullanımları incelenmiş, tefsirlerde ilgili ayet hakkında verilen izahat ve Arapça dil kaynaklarında yer alan malumat tahlil edilmiştir. Daha sonra Türkçe Kur’an meallerinde yer alan tercümeler değerlendirilmiş, ayrıca kelimenin hadislerdeki kullanımları da tetkik edilmiştir. Neticede söz konusu âyet-i kerimenin meallerinde bir çeviri sorununun var olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Zitieren
APA
Çalgan, M. A. (2026). Hasirû Ehlîhim: Ailelerini Ziyan Etmek/Ziyana Sokmak? Türkçe Kur’an Meallerinde Bir Tercüme Sorununun Tetkiki. Usul İslam Araştırmaları, 107-128. https://doi.org/10.56361/usul.1853712
Vancouver
Çalgan MA. Hasirû Ehlîhim: Ailelerini Ziyan Etmek/Ziyana Sokmak? Türkçe Kur’an Meallerinde Bir Tercüme Sorununun Tetkiki. Usul İslam Araştırmaları. 2026:107-128. doi:10.56361/usul.1853712
BibTeX
@article{algan2026,
author = {Çalgan, Mehmet Ali},
title = {Hasirû Ehlîhim: Ailelerini Ziyan Etmek/Ziyana Sokmak? Türkçe Kur’an Meallerinde Bir Tercüme Sorununun Tetkiki},
journal = {Usul İslam Araştırmaları},
year = {2026},
number = {45},
pages = {107--128},
doi = {10.56361/usul.1853712}
}
EUVIMED