Dijitalleşme Çağında Dinî Otoritenin Dönüşümü ve Meşruiyet Sorunu
Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi · 29.06.2026 · (65) · 251-268
DOI: 10.35237/suitder.1744292 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Melek Coşgun Solak. Die Arbeit nennt 34 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Dijitalleşme, yalnızca teknik bir yenilik değil; bilgi üretimi, toplumsal temsil biçimleri ve otorite ilişkilerini dönüştüren çok katmanlı bir sosyokültürel süreçtir. Bu çalışma, dijitalleşmenin dinî otoriteyi nasıl yeniden biçimlendirdiğini din sosyolojisi perspektifinden kuramsal düzeyde incelemektedir. Sosyal medya platformlarının yaygınlaşmasıyla birlikte, geleneksel olarak ilmî formasyon, kurumsal aidiyet ve kolektif hafızaya dayalı otorite biçimleri; giderek görünürlük, etkileşim ve estetik performans gibi performatif meşruiyet ölçütleri üzerinden tanımlanmaya başlanmıştır. Literatür taramasına dayalı bu araştırmada, Max Weber’in otorite tipolojisi, Pierre Bourdieu’nun sermaye kuramı, Jürgen Habermas’ın kamusal alan teorisi, Jean Baudrillard’ın simülasyon yaklaşımı ve Manuel Castells’in ağ toplumu kuramı birlikte kullanılmıştır. Bu kuramsal çerçeveler, dinî bilginin dijital ortamda nasıl yeniden üretildiğini, meşrulaştırıldığını ve tüketime açıldığını anlamlandırmak üzere bütünleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, dijital alanın, dinî bilgi üretimini yatay, popülerlik temelli ve duygusal etkileşim odaklı bir yapıya dönüştürdüğünü göstermektedir. Bu bağlamda “mikrovaizler” ve “dijital şeyhler” olarak adlandırılan yeni aktörler, klasik dinî otorite figürlerinin yerini kısmen almaktadır. Ancak bu dönüşüm, meşruiyet, epistemik sorumluluk ve simgesel temsil açısından önemli riskler taşımaktadır. Sonuç olarak dijitalleşme, dinî otoriteyi hem demokratikleştiren hem de ticarileştiren iki yönlü bir süreç üretmektedir. Bu süreç, dinî anlamın metalaşmasına, yüzeyselleşmesine ve duygusal performansa indirgenmesine yol açarken dinî otorite kavramının yeniden düşünülmesini yalnızca gerekli değil, kaçınılmaz kılmaktadır.
Zitieren
APA
Solak, M. C. (2026). Dijitalleşme Çağında Dinî Otoritenin Dönüşümü ve Meşruiyet Sorunu. Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi, 251-268. https://doi.org/10.35237/suitder.1744292
Vancouver
Solak MC. Dijitalleşme Çağında Dinî Otoritenin Dönüşümü ve Meşruiyet Sorunu. Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi. 2026:251-268. doi:10.35237/suitder.1744292
BibTeX
@article{Solak2026,
author = {Solak, Melek Coşgun},
title = {Dijitalleşme Çağında Dinî Otoritenin Dönüşümü ve Meşruiyet Sorunu},
journal = {Süleyman Demirel Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Dergisi},
year = {2026},
number = {65},
pages = {251--268},
doi = {10.35237/suitder.1744292}
}
EUVIMED