EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

SAHA (YAKUT) SÜRELİ YAYINI ÇOLBON DERGİSİNDE DİĞER TÜRK LEHÇELERİNDEN YAPILAN ÇEVİRİ ESERLER (1926-1970)

Yağmur Özçetin, Mehtap Solak Sağlam

Folklor Akademi Dergisi · 29.03.2026 · 9 (1) · 203-215

DOI: 10.55666/folklor.1795652 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Folklor Akademi Dergisi, online erschienen am 29.03.2026. Verfasst von Yağmur Özçetin und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 65 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Saha (Yakut) süreli yayınları içerisinde öne çıkan, 1926 yılında yayımlanmaya başlayan ve günümüzde de yayımlanmaya devam Çolbon dergisi Saha Türkçesinin ve Saha edebiyatının gelişmesine büyük katkı sağlamıştır. 1929 yılına kadar Çolbon ismiyle yayınlanan derginin 1929 yılından sonra adı birkaç defa değiştirilmiştir. Dergi farklı yıllarda: 1930-1937 yıllarında Kıhıl Illık, 1938-1939 yıllarında Uus-Uran Literatuura, 1940-1989 yıllarında Xotugu Sulus ismiyle yayımlanmıştır. 1990 yılında Çolbon ismini geri almıştır ve halen bu isimle yayımlanmaktadır. Yakutistan’da çeviri faaliyetlerinin başlangıcını misyonerlik faaliyetleri ışığında yapılan dini eser çevirilerine dayandırmak mümkündür. Edebî anlamda çevirilerin yapılmaya başlandığı dönem ise 1920’li yıllardır. Bu dönem, Saha edebiyatındaki sözlü ürünlerin yazıya geçirilmeye başlandığı, edebî dilin yeni yeni şekillendiği bir dönemdir. Çeviri faaliyetlerinin de yeni başlamış olması sebebiyle nitekli bir çevirinin nasıl yapılması gerektiği konusunda tartışmalar yaşanmış, doğru çeviri yapma konusunda araştırmacılar tarafından makaleler kaleme alınmıştır. Yakutistan’da edebî çeviri faaliyetleri genel manada Rusçadan yapılan tercümelerle başlamıştır. Rusçadan Saha Türkçesine tercüme edilen ilk edebî eser olan Vladimir Galaktionoviç Korolenko’nun Son Makar “Makar’ın Rüyası” isimli hikâyesi Çolbon dergisinde yayımlanmıştır. İlk dönemde dergide V. G. Korolenko, A. P. Çehov, M. Gorkiy, V. Mayakovskiy, A. Puşkin vb. Rus edebiyatının önemli isimlerinin eserleri tercüme edilmiştir. Dergide Türk lehçelerinden yapılan çevirilere ise 1930’lu yıllarda rastlanmaktadır. Bu tarihten sonra Kazak, Kırgız, Türkmen, Başkurt, Özbek, Tatar, Tuva ve Altay Türkü yazar ve şairlerin eserlerinin tercüme edilerek Saha Türkçesine kazandırıldığı görülmektedir. 1950-1960 yılları arasında Yakutistan’da çeviri faaliyetleri hız kazanmaya başlamıştır. Bu dönemde “halkların dostluğu” kavramı öne çıkmıştır. 1960’lı yıllardan itibaren Çolbon dergisinde farklı halklardan tercüme edilen eserler Doğottorbut Ayımńılara “Dostlarımızın Eserleri” ve Literaturalar Doğordohuulara-Noruottar Doğordohuulara “Edebiyatların Dostluğu, Halkların Dostluğu” vb. başlıkları altında yayımlanmaya başlamıştır. 1960-1970 yıllarında ise “edebî çevirinin altın çağı” yaşanmış ve Semen Petroviç Danilov’un önderliğinde pek çok çalışma yürütülmüştür. Bu çalışmada Çolbon dergisinde 1926-1970 yılları arasında Türk lehçelerinden Saha Türkçesine tercüme edilerek yayımlanmış olan eserler incelenerek, çeviri faaliyetlerinin bu tarihler arasındaki gelişimi değerlendirilmeye çalışılacaktır.

Zitieren

APA

Özçetin, Y., & Sağlam, M. S. (2026). SAHA (YAKUT) SÜRELİ YAYINI ÇOLBON DERGİSİNDE DİĞER TÜRK LEHÇELERİNDEN YAPILAN ÇEVİRİ ESERLER (1926-1970). Folklor Akademi Dergisi, 9(1), 203-215. https://doi.org/10.55666/folklor.1795652

Vancouver

Özçetin Y, Sağlam MS. SAHA (YAKUT) SÜRELİ YAYINI ÇOLBON DERGİSİNDE DİĞER TÜRK LEHÇELERİNDEN YAPILAN ÇEVİRİ ESERLER (1926-1970). Folklor Akademi Dergisi. 2026;9(1):203-215. doi:10.55666/folklor.1795652

BibTeX
@article{zetin2026,
  author = {Özçetin, Yağmur and Sağlam, Mehtap Solak},
  title = {SAHA (YAKUT) SÜRELİ YAYINI ÇOLBON DERGİSİNDE DİĞER TÜRK LEHÇELERİNDEN YAPILAN ÇEVİRİ ESERLER (1926-1970)},
  journal = {Folklor Akademi Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {9},
  number = {1},
  pages = {203--215},
  doi = {10.55666/folklor.1795652}
}
Kostenlos starten →