EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Michel Foucault’da Özne, Toplum ve İktidar: Çağdaş Siyaset Düşüncesine Eleştirel Katkılar

Cem Kotan

Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi · 09.06.2026 · (25) · 371-389

DOI: 10.55256/temasa.1936654 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, online erschienen am 09.06.2026. Verfasst von Cem Kotan. Die Arbeit nennt 37 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, Michel Foucault’nun düşüncesinde özne-toplum-iktidar ilişkisini, modern siyaset düşüncesine sunduğu eleştirel katkılar ekseninde ve “şimdinin ontolojisi” bağlamında sorunsallaştırmayı amaçlamaktadır. Çalışmanın temel sorusu, Foucault’nun modern siyaset düşüncesinin merkezinde yer alan kurucu özne, organik ya da sözleşmeci toplum ve merkezi iktidar varsayımlarını nasıl dönüştürdüğüdür. Bu çerçevede çalışma, modern öznenin ve toplumsal alanın klasik egemenlik anlatılarının ötesinde, bilgi-iktidar düzenekleri, normalleştirme süreçleri ve yönetimsellik rasyonaliteleri aracılığıyla nasıl kurulup yönetilebilir hale getirildiğini tartışmaktadır. Çalışma, Foucault’nun arkeoloji, soykütük ve problematizasyon kavramlarıyla şekillenen yöntemsel hattını özne, toplum ve iktidar analizini farklı düzeylerde derinleştiren tamamlayıcı analitik yöntemler olarak ele almaktadır. Bu doğrultuda çalışma, Foucault’da öznenin kurucu ve aşkın bir bilinç olarak değil, söylemsel ve iktidar pratikleri içinde sürekli biçimde inşa edilen bir konum; toplumun da organik ya da sözleşmeci bir bütünlükten ziyade, iktidar/bilgi ilişkileri, dispozitifler, güvenlik mekanizmaları ve yönetimsellik rasyonaliteleri tarafından kurulan dinamik bir “yönetilebilirlik” alanı olarak kavrandığını ileri sürmektedir. İktidar ise devlette yoğunlaşmış bir mülkiyet veya bir “şey” olmanın ötesinde ilişkisel ve üretken bir düzenek olarak okunmakta; egemenlik, disiplin, biyopolitika ve yönetimsellik kavramları üzerinden modern iktidarın çok katmanlı ve karmaşık işleyişi tartışılmaktadır. Çalışma Foucault’nun çağdaş siyasal düşünceye katkısını, iktidarın kimin elinde olduğu sorusundan ziyade özne ve toplumun hangi bilgi rejimleri, normatif pratikler, yönetim teknikleri ve iktidar ilişkileri içinde kurulduğu sorusu üzerinden açıklamaktadır. Bu çerçeve, Foucaultcu analitiğin disipliner tekniklerden güncel yönetimsellik tartışmalarına uzanan hattını görünür kılmakta ve algoritmik yönetimsellik gibi yeni iktidar biçimlerini düşünmek bakımından sunduğu eleştirel imkânlara da işaret etmektedir.

Zitieren

APA

Kotan, C. (2026). Michel Foucault’da Özne, Toplum ve İktidar: Çağdaş Siyaset Düşüncesine Eleştirel Katkılar. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi, 371-389. https://doi.org/10.55256/temasa.1936654

Vancouver

Kotan C. Michel Foucault’da Özne, Toplum ve İktidar: Çağdaş Siyaset Düşüncesine Eleştirel Katkılar. Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi. 2026:371-389. doi:10.55256/temasa.1936654

BibTeX
@article{Kotan2026,
  author = {Kotan, Cem},
  title = {Michel Foucault’da Özne, Toplum ve İktidar: Çağdaş Siyaset Düşüncesine Eleştirel Katkılar},
  journal = {Temaşa Erciyes Üniversitesi Felsefe Bölümü Dergisi},
  year = {2026},
  number = {25},
  pages = {371--389},
  doi = {10.55256/temasa.1936654}
}
Kostenlos starten →