Sermaye Artırımlarında Rüçhan Hakkının İslam Hukukundaki Şüf'a Hakkı ile Mukayeseli Analizi
İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi (İEFD) · 01.07.2026 · 12 (1) · 97-126
DOI: 10.54863/jief.1793299 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi (İEFD), online erschienen am 01.07.2026. Verfasst von Muhammed Çıtak. Die Arbeit nennt 54 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma, modern sermaye piyasalarında uygulanan rüçhan hakkı ile İslam hukukunda yer alan şüf‘a (önalım) hakkını incelemektedir. İki kurumun hukuki niteliği, işleyiş mekanizmaları ve mevcut paydaşları koruma kapsamında üstlendikleri roller karşılaştırmalı bir perspektiften ele alınmaktadır. Çalışmanın kapsamını, klasik fıkıh literatüründe yer alan mezhep görüşleri ile Türk Ticaret Kanunu (TTK) ve Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) düzenlemelerinin süre, kapsam, hak düşürücü sebepler, uygulama alanı ve paydaşların konumu bakımından değerlendirilmesi oluşturmaktadır. Araştırmada nitel yönteme dayalı doküman analizi benimsenmiştir. Bu sayede hem fıkhî içtihatların teorik çerçevesi hem de modern hukukun teknik hükümleri sistematik biçimde analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular, şüf‘a hakkının özellikle taşınmaz ortaklıklarında doğabilecek ihtilafları önlemeye, paydaşlar arasında ekonomik ve sosyal istikrarı korumaya yönelik bir güvence işlevi gördüğünü ortaya koymaktadır. Buna karşılık rüçhan hakkı, sermaye artırımı süreçlerinde mevcut ortakların paylarının seyrelmesini engelleyerek şirket içi dengeyi korumayı amaçlayan, standartlaştırılmış ve belirli prosedürlere bağlanmış modern bir mekanizma olarak karşımıza çıkmaktadır. Sonuç olarak, her iki hak türü işleyiş, kapsam ve uygulama alanları bakımından farklılık gösterse de temel amaçları bakımından ortak bir noktada birleşmektedir. Bu temel nokta, yeni paydaşların ortaya çıkması karşısında mevcut hak sahiplerinin menfaatlerini korumak ve mülkiyet üzerinde doğabilecek sürekli olumsuz etkileri bertaraf ederek paydaşlar arasındaki ilişkilerde istikrarı muhafaza etmektir.
Zitieren
APA
Çıtak, M. (2026). Sermaye Artırımlarında Rüçhan Hakkının İslam Hukukundaki Şüf'a Hakkı ile Mukayeseli Analizi. İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi (İEFD), 12(1), 97-126. https://doi.org/10.54863/jief.1793299
Vancouver
Çıtak M. Sermaye Artırımlarında Rüçhan Hakkının İslam Hukukundaki Şüf'a Hakkı ile Mukayeseli Analizi. İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi (İEFD). 2026;12(1):97-126. doi:10.54863/jief.1793299
BibTeX
@article{tak2026,
author = {Çıtak, Muhammed},
title = {Sermaye Artırımlarında Rüçhan Hakkının İslam Hukukundaki Şüf'a Hakkı ile Mukayeseli Analizi},
journal = {İslam Ekonomisi ve Finansı Dergisi (İEFD)},
year = {2026},
volume = {12},
number = {1},
pages = {97--126},
doi = {10.54863/jief.1793299}
}
EUVIMED