SAHRA ALTI AFRİKA ÜLKELERİNDE İKTİSADİ BÜYÜME, İSTİHDAM, SAĞLIK HARCAMALARI VE HAVA KİRLİLİĞİNİN YAŞAM SÜRESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ
Akademik Yaklaşımlar Dergisi · 20.11.2026 · 17 · 1-21
DOI: 10.54688/ayd.1920160 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Akademik Yaklaşımlar Dergisi, online erschienen am 20.11.2026. Verfasst von İbrahim Aytekin. Die Arbeit nennt 61 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu araştırmanın amacı, 43 Sahra Altı Afrika (SSA) ülkesinde iktisadi büyüme, istihdam, sağlık harcamaları ve hava kirliliğinin doğumdan beklenen yaşam süresi üzerindeki etkisini panel veri yöntemiyle test etmektir. Araştırma 2000-2023 dönemini kapsamaktadır. Araştırmada yapılan ön testler neticesinde analiz modelleri olarak panel otoregresif dağıtılmış gecikmeli (Panel ARDL) testiyle Dumitrescu & Hurlin panel nedensellik testi kullanılmıştır. Yapılan Panel ARDL analiz bulguları; iktisadi büyüme, istihdam ve sağlık harcamalarının doğumdan beklenen yaşam süresi üzerindeki etkilerinin pozitif, hava kirliliğinin doğumdan beklenen yaşam süresi üzerindeki etkisinin ise negatif olduğunu göstermektedir. Ayrıca kısa dönemli bulgulara göre iktisadi büyümenin doğumdan beklenen yaşam süresi üzerindeki etkisi negatiftir. Panel nedensellik bulgularına bakıldığında, sağlık harcamaları ile hava kirliliğinden doğumdan beklenen yaşam süresine doğru tek yönlü nedensellik ilişkisine rastlanmıştır. İstihdam ile doğumdan beklenen yaşam süresi arasında ise çift yönlü nedensellik ilişkisine rastlanmıştır.
Zitieren
APA
Aytekin, İ. (2026). SAHRA ALTI AFRİKA ÜLKELERİNDE İKTİSADİ BÜYÜME, İSTİHDAM, SAĞLIK HARCAMALARI VE HAVA KİRLİLİĞİNİN YAŞAM SÜRESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Akademik Yaklaşımlar Dergisi, 17, 1-21. https://doi.org/10.54688/ayd.1920160
Vancouver
Aytekin İ. SAHRA ALTI AFRİKA ÜLKELERİNDE İKTİSADİ BÜYÜME, İSTİHDAM, SAĞLIK HARCAMALARI VE HAVA KİRLİLİĞİNİN YAŞAM SÜRESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ. Akademik Yaklaşımlar Dergisi. 2026;17:1-21. doi:10.54688/ayd.1920160
BibTeX
@article{Aytekin2026,
author = {Aytekin, İbrahim},
title = {SAHRA ALTI AFRİKA ÜLKELERİNDE İKTİSADİ BÜYÜME, İSTİHDAM, SAĞLIK HARCAMALARI VE HAVA KİRLİLİĞİNİN YAŞAM SÜRESİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ},
journal = {Akademik Yaklaşımlar Dergisi},
year = {2026},
volume = {17},
pages = {1--21},
doi = {10.54688/ayd.1920160}
}
EUVIMED