OECD Ülkelerinde Sosyal Güvenlik Harcamaları ve İstihdam İlişkisi: Sosyal Güvenlik Sistemi Türlerine Dayalı Panel Veri Analizi
Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi · 29.06.2026 · 12 (1) · 163-186
DOI: 10.46849/guiibd.1948959 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Oktay Orçun Beken und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 31 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Ekonomik Kalkınma ve İş Birliği Örgütü (OECD) üye ülkelerinde sosyal güvenlik sisteminin finansmanı ülkeden ülkeye farklılıklar göstermekte ve bu farklılıklar ülkelerin sosyal güvenlik harcamalarına yön vermektedir. Sosyal güvenliğin finansmanında vergiye dayalı (Beveridge modeli), prime dayalı (Bismarck modeli) ve serbest piyasa sistemi olmak üzere üç farklı yapı ön plana çıkmaktadır. Bu çalışmada, söz konusu üç sisteme göre sınıflandırılan 38 OECD ülkesinde sosyal güvenlik harcamaları ile istihdam oranı arasındaki ilişki 2000-2022 dönemi için panel veri yöntemleriyle analiz edilmiştir. Kesit bağımlılığı ve eğim heterojenliği testlerinin ardından, serilerin karma bütünleşme yapısı (I(0) ve I(1) bir arada) dikkate alınarak Bismarck (N=20) ve Beveridge (N=14) panelleri için Chudik ve Pesaran (2015) tarafından geliştirilen CS-ARDL tahmincisi uygulanmıştır. N=4 gözlemden oluşan Serbest Pazar paneli için ise Zellner (1962)’in Görünürde İlişkisiz Regresyon (SUR) yöntemi tercih edilmiştir. Nedensellik ilişkileri, değişkenlerin bütünleşme derecelerine göre uyarlanan Dumitrescu–Hurlin (2012) panel nedensellik testiyle belirlenmiştir. CS-ARDL sonuçlarına göre Beveridge panelinde sosyal güvenlik harcamalarının (EXPS) istihdam üzerinde uzun dönemde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi bulunmaktadır (beta=1.678, p=0.026). Bismarck panelinde ise bu etki istatistiksel açıdan anlamlı değildir (beta=3.001, p=0.163). SUR analizinde Serbest Pazar grubundaki dört ülkenin tamamında sosyal güvenlik harcama değişiminin istihdam değişimi üzerinde negatif ve anlamlı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Bulgular, sosyal güvenlik harcamalarının istihdam etkisinin sistem türüne ve ülke grubuna göre belirgin biçimde farklılaştığını ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Beken, O. O., & Ceylan, S. (2026). OECD Ülkelerinde Sosyal Güvenlik Harcamaları ve İstihdam İlişkisi: Sosyal Güvenlik Sistemi Türlerine Dayalı Panel Veri Analizi. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 12(1), 163-186. https://doi.org/10.46849/guiibd.1948959
Vancouver
Beken OO, Ceylan S. OECD Ülkelerinde Sosyal Güvenlik Harcamaları ve İstihdam İlişkisi: Sosyal Güvenlik Sistemi Türlerine Dayalı Panel Veri Analizi. Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi. 2026;12(1):163-186. doi:10.46849/guiibd.1948959
BibTeX
@article{Beken2026,
author = {Beken, Oktay Orçun and Ceylan, Servet},
title = {OECD Ülkelerinde Sosyal Güvenlik Harcamaları ve İstihdam İlişkisi: Sosyal Güvenlik Sistemi Türlerine Dayalı Panel Veri Analizi},
journal = {Giresun Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {12},
number = {1},
pages = {163--186},
doi = {10.46849/guiibd.1948959}
}
EUVIMED