Zirihgeran’dan Kubaçi’ye: John Abercromby’nin Doğu Kafkasya Seyahatnamesi Işığında Kubaçilerin Dilleri, Kimlikleri ve Zanaatkarlıkları Üzerine Gözlemler
Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi · 19.05.2026 · (42) · 353-368
DOI: 10.54600/igdirsosbilder.1883233 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 19.05.2026. Verfasst von Cihan Yalvar. Die Arbeit nennt 35 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
XIX. yüzyıl İskoç arkeolojisinin önde gelen isimlerinden John Abercromby’nin 1875 tarihli Doğu Kafkasya seyahatnamesi, bölgenin dilsel ve kültürel yapısını sahaya dayalı gözlemlerle belgeleyen erken örneklerden biridir. Bu makale, söz konusu metnin özellikle Kubaçilerle ilgili kısımlarını merkeze alarak topluluğun tarihsel arka planını, köken anlatılarını, dilsel aidiyetini, toplumsal yapısını ve zanaatkârlık geleneğini incelemektedir. VI. yüzyıldan itibaren Zirihgeran adıyla kaynaklara yansıyan Kubaçilerin, zırh ve silah üretimi üzerinden Kafkasya, İran ve Osmanlı coğrafyasında ün kazandıkları ortaya konulmaktadır. Abercromby’nin derlediği veriler, Kubaçi dilinin Hint-Avrupa ile akrabalık taşımadığını, Lezgi dil ailesi içinde yer aldığını; buna karşılık Frank kökenli olunduğuna dair yerel bir söylemin de dolaşımda olduğunu göstermektedir. Çalışmada ayrıca mezarlıklar, dini yapı, geçim kaynakları, toplumsal cinsiyet rolleri ile pirinç, metal ve keçe işçiliğine dayalı sanat üretimi analiz edilmekte; Rus hâkimiyeti ve ucuz Avrupa ürünleri bağlamında Kubaçi sanatındaki gerileme tartışılmaktadır. Sonuç olarak Abercromby’nin seyahatnamesi, Kubaçi kültür tarihinin yeniden inşasında birinci elden bir etnografik kaynak olarak konumlandırılmaktadır. Bu doğrultuda makale, seyahatname bulgularını çağdaş araştırmalarla mukayese ederek Kubaçilerin dil, kimlik ve zanaatkârlık temelli kültürel profilini yeniden kurmayı amaçlamaktadır.
Zitieren
APA
Yalvar, C. (2026). Zirihgeran’dan Kubaçi’ye: John Abercromby’nin Doğu Kafkasya Seyahatnamesi Işığında Kubaçilerin Dilleri, Kimlikleri ve Zanaatkarlıkları Üzerine Gözlemler. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 353-368. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1883233
Vancouver
Yalvar C. Zirihgeran’dan Kubaçi’ye: John Abercromby’nin Doğu Kafkasya Seyahatnamesi Işığında Kubaçilerin Dilleri, Kimlikleri ve Zanaatkarlıkları Üzerine Gözlemler. Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 2026:353-368. doi:10.54600/igdirsosbilder.1883233
BibTeX
@article{Yalvar2026,
author = {Yalvar, Cihan},
title = {Zirihgeran’dan Kubaçi’ye: John Abercromby’nin Doğu Kafkasya Seyahatnamesi Işığında Kubaçilerin Dilleri, Kimlikleri ve Zanaatkarlıkları Üzerine Gözlemler},
journal = {Iğdır Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
number = {42},
pages = {353--368},
doi = {10.54600/igdirsosbilder.1883233}
}
EUVIMED