Manastır Örneğinde Toplumsal Yapı ve Maddî Kültürün Tereke Kayıtları Üzerinden İncelenmesi
İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS) · 23.07.2026 · 15 · 1-23
DOI: 10.54282/inijoss.1864026 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS), online erschienen am 23.07.2026. Verfasst von Zeynep Coşkun und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 48 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu çalışma kapsamında 103 Numaralı Manastır Şer‘iyye Sicili’nde kayıtlı toplam 88 adet tereke kaydı ayrıntılı biçimde incelenmiştir. İncelenen terekelerin 67’si Müslüman erkeklere, 17’si Müslüman kadınlara ve 4’ü gayrimüslim bireylere aittir. Kadı tarafından düzenlenen muhâllefat (tereke) kayıtları; vefat eden kişilerin medeni durumları, ikamet ettikleri mahalle ve kazalar, meslek grupları, aile yapıları, mirasçı profilleri, sahip olunan taşınır ve taşınmaz mallar ile varislere düşen miras hisseleri hakkında ayrıntılı bilgiler sunmaktadır. Bu yönüyle tereke defterleri, Osmanlı toplumunun ekonomik, sosyal ve kültürel yapısını analiz edebilme imkânı veren en önemli kaynak grupları arasında yer almaktadır. Araştırma, Rumeli Eyaleti’ne bağlı Paşa Sancağı olarak kayıtlarda geçen Manastır Sancağı’nda ikamet eden bireylerin sosyo-kültürel yapısını ortaya koymayı amaçlamaktadır. Tereke kayıtları üzerinden servet dağılımı, maddî kültür unsurları, toplumsal gruplar, cinsiyet ve din temelli farklılaşmalar bütüncül bir yaklaşımla ele alınmıştır. Gayrimenkuller, nakit varlığı ve mücevherat, giysi ve ev eşyaları, mutfak ve sofra donanımı, ilmî eserler, savaş aletleri ve hayvan varlığına ilişkin veriler, Manastır’da gündelik yaşamın ve ekonomik faaliyetlerin çok boyutlu ve dinamik bir yapı sergilediğini göstermektedir. Bu çerçevede çalışma, Osmanlı taşra kentlerinde maddî kültürün ve toplumsal yapının tereke kayıtları aracılığıyla analiz edilebileceğini ortaya koymaktadır.
Zitieren
APA
Coşkun, Z., & Doğan, O. (2026). Manastır Örneğinde Toplumsal Yapı ve Maddî Kültürün Tereke Kayıtları Üzerinden İncelenmesi. İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS), 15, 1-23. https://doi.org/10.54282/inijoss.1864026
Vancouver
Coşkun Z, Doğan O. Manastır Örneğinde Toplumsal Yapı ve Maddî Kültürün Tereke Kayıtları Üzerinden İncelenmesi. İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS). 2026;15:1-23. doi:10.54282/inijoss.1864026
BibTeX
@article{Cokun2026,
author = {Coşkun, Zeynep and Doğan, Orhan},
title = {Manastır Örneğinde Toplumsal Yapı ve Maddî Kültürün Tereke Kayıtları Üzerinden İncelenmesi},
journal = {İnönü University International Journal of Social Sciences (INIJOSS)},
year = {2026},
volume = {15},
pages = {1--23},
doi = {10.54282/inijoss.1864026}
}
EUVIMED