EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Tâlî Cephe Paradoksu: Birinci Dünya Savaşı Başlangıcında Osmanlı Devleti’nin Irak Cephesi Stratejisi

Feyyaz Karıncalı

SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi · 30.06.2026 · 36 (1) · 275-290

DOI: 10.54078/savsad.1799577 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Feyyaz Karıncalı. Die Arbeit nennt 39 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu makale, Osmanlı Genelkurmayı’nın Birinci Dünya Savaşı arifesinde Irak’a yönelik stratejik önceliklendirme tercihlerini ve bu tercihlerin ortaya çıkardığı “Tâlî Cephe Paradoksu”nu incelemektedir. Temel sav, Irak’taki nizami kuvvetlerin önemli bir bölümünün Kafkasya ve Kanal cephelerine kaydırılması sonucunda bölgenin savunmasının sınırlı sayıdaki nizami birlik ile yerel unsurların desteğine dayandırıldığıdır. Bu savunma anlayışı, mevcut lojistik yetersizlikler, kurumsal reformların uygulamadaki aksaklıkları ve Irak’ın kendine özgü sosyo-politik yapısıyla birleşerek cepheyi kısa vadeli bir kuvvet tasarrufu aracından uzun vadeli bir stratejik maliyet unsuruna dönüştürmüştür. Bu doğrultuda Irak Cephesi’nde savaşın ilk safhalarında görünür hâle gelen askerî kırılganlığın kökenlerinin savaş öncesi stratejik tercihlere dayandığı ileri sürülmektedir. Bu savı temellendirmek amacıyla, XIX. yüzyılda Irak’taki askerî teşkilatlanma süreci, savaş öncesinde gerçekleştirilen reformlar ve 1914 seferberliği sırasında uygulanan kuvvet dağıtım politikaları incelenerek bölgedeki askerî kapasitenin yapısal sınırları ortaya konulmaktadır. Seferberlik sürecinde uygulanan kuvvet dağıtım politikaları, Irak’taki düzenli askerî varlığı önemli ölçüde azaltmış; bunun sonucunda bölgenin savunma kapasitesi büyük ölçüde yerel destek unsurlarına bağımlı hâle gelmiştir. Irak’taki parçalı aşiret yapısı, mezhepsel farklılıklar ve yerel güç ilişkileri, Trablusgarp deneyimlerinden esinlenen gayrinizamî savunma modelinin uygulanabilirliğini sınırlandırmış; dönemin askerî yöneticileri ile saha gözlemcileri, bu yaklaşımın düzenli ordunun sevk ve idare kapasitesinin yerini dolduramadığını vurgulamıştır. Irak Cephesi’ndeki erken dönem başarısızlıkların, taktik ve operasyonel eksikliklerden çok, Balkan Savaşları sonrasında İstanbul ve Boğazlar merkezli güvenlik anlayışının şekillendirdiği stratejik önceliklendirme ve buna bağlı kaynak tahsisi tercihlerinin öngörülebilir sonuçları olduğu gösterilmektedir. Bu çerçevede Irak’ın stratejik öncelikler hiyerarşisinde ikincil konuma itilmesi, kısa vadeli bir kuvvet ekonomisi stratejisini zamanla daha yüksek askerî ve siyasî maliyetler üreten bir “Tâlî Cephe Paradoksu”na dönüştürmüştür.

Zitieren

APA

Karıncalı, F. (2026). Tâlî Cephe Paradoksu: Birinci Dünya Savaşı Başlangıcında Osmanlı Devleti’nin Irak Cephesi Stratejisi. SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi, 36(1), 275-290. https://doi.org/10.54078/savsad.1799577

Vancouver

Karıncalı F. Tâlî Cephe Paradoksu: Birinci Dünya Savaşı Başlangıcında Osmanlı Devleti’nin Irak Cephesi Stratejisi. SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi. 2026;36(1):275-290. doi:10.54078/savsad.1799577

BibTeX
@article{Karncal2026,
  author = {Karıncalı, Feyyaz},
  title = {Tâlî Cephe Paradoksu: Birinci Dünya Savaşı Başlangıcında Osmanlı Devleti’nin Irak Cephesi Stratejisi},
  journal = {SAVSAD Savunma ve Savaş Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {36},
  number = {1},
  pages = {275--290},
  doi = {10.54078/savsad.1799577}
}
Kostenlos starten →