ÇOCUĞUN ÜSTÜN YARARI VE ANAYASAL DENETİMİ
Türkiye Adalet Akademisi Dergisi · 30.10.2026 · (68) · 545-574
DOI: 10.54049/taad.2029462 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, online erschienen am 30.10.2026. Verfasst von Osman Nuri Güven. Die Arbeit nennt 46 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Çocuğun üstün yararı ilkesi, çağdaş çocuk hakları hukukunun merkezinde yer alan ve çocuğu pasif bir koruma nesnesi olarak değil, hak sahibi bir özne olarak konumlandıran temel bir ilkedir. Bu çalışma, söz konusu ilkeyi anayasal denetim perspektifinden incelemekte ve ilkenin yalnızca soyut bir değer değil, anayasal yorum ve denetim süreçlerinde somut sonuçlar doğuran etkili bir ölçüt olduğunu ortaya koymayı amaçlamaktadır. Çalışmada öncelikle çocuk ve çocuk hakkı kavramlarının tarihsel ve hukuksal dönüşümü ele alınmakta; ardından çocuğun üstün yararı ilkesinin kavramsal ve normatif çerçevesi, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi ile Çocuk Hakları Komitesinin 14 No'lu Genel Yorumu ve Türk hukukundaki anayasal temeller ışığında değerlendirilmektedir. Bu bağlamda ilkenin asli bir hak, bir hukuk (yorum) ilkesi ve bir usul kuralı olma yönleri açıklanmaktadır. Son olarak ilkenin anayasal denetimdeki görünümü; Türk Anayasa Mahkemesi, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi ve Amerikan Yüksek Mahkemesi kararları üzerinden, çatışan menfaatler ve denetim ölçütleri bakımından karşılaştırmalı olarak analiz edilmektedir. İnceleme sonucunda çocuğun üstün yararının, anayasal denetimde hem menfaatlerin maddi olarak dengelenmesine hizmet eden bir ölçüt hem de karar alma sürecinin gerekçelendirilmesini yönlendiren usulî bir güvence olarak işlev gördüğü; korumacı bir söylemin ötesinde hak temelli ve somutlaştırılabilir bir anayasal standart niteliği taşıdığı sonucuna ulaşılmaktadır.
Zitieren
APA
Güven, O. N. (2026). ÇOCUĞUN ÜSTÜN YARARI VE ANAYASAL DENETİMİ. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 545-574. https://doi.org/10.54049/taad.2029462
Vancouver
Güven ON. ÇOCUĞUN ÜSTÜN YARARI VE ANAYASAL DENETİMİ. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi. 2026:545-574. doi:10.54049/taad.2029462
BibTeX
@article{Gven2026,
author = {Güven, Osman Nuri},
title = {ÇOCUĞUN ÜSTÜN YARARI VE ANAYASAL DENETİMİ},
journal = {Türkiye Adalet Akademisi Dergisi},
year = {2026},
number = {68},
pages = {545--574},
doi = {10.54049/taad.2029462}
}
EUVIMED