EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Görsel Kültürün Homojenleşme Riski: Yapay Zekâ Algoritmalarının Estetik Çeşitlilik ve Özgünlük Üzerindeki Etkisi

Mustafa Günay

İzlek Akademik Dergi · 26.12.2025 · 8 (2) · 1-15

DOI: 10.53804/izlek.1834863 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift İzlek Akademik Dergi, online erschienen am 26.12.2025. Verfasst von Mustafa Günay. Die Arbeit wurde bisher 2-mal zitiert (Crossref) und nennt 14 Literaturangaben. Gefördert von: İstanbul Gelişim Üniversitesi Sanat ve Tasarım Uygulama ve Araştırma Merkezi.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, yapay zekâ destekli görsel üretim modellerinin çağdaş görsel kültürde yol açtığı estetik homojenleşme, temsil eşitsizliği ve özgünlük sorunlarını incelemektedir. Midjourney, DALL·E 3 ve Stable Diffusion XL ile üretilen 15 görüntünün nitel analizi, modellerin yüzeyde çeşitlilik sunsa da ortak estetik normları tekrarladığını göstermektedir. Portrelerde idealize yüz tipleri, pürüzsüz ciltler, simetri ve pastel tonlar baskın hâle gelirken; kültürel temsil Batı merkezli bir görünürlüğe sıkışmakta, Afrika, Güney Asya, Orta Doğu ve yerli kültürler düşük oranda yer almaktadır. Kadın ve erkek temsilleri kalıplaşmış beden normları üzerinden sunulmakta, yaş çeşitliliği ise belirgin biçimde sınırlanmaktadır. Postkolonyal ve feminist kuramsal çerçeve, YZ’nin önyargıları yeniden ürettiğini doğrularken “sentetik özgünlük”ün istatistiksel varyasyonlarla sınırlı kaldığı görülmektedir. Çalışma, kültürel çeşitliliğin korunması için veri seti şeffaflığı, dengeleme politikaları ve eleştirel YZ okuryazarlığının gerekliliğini vurgulamaktadır.

Förderung

  • İstanbul Gelişim Üniversitesi Sanat ve Tasarım Uygulama ve Araştırma Merkezi

Zitieren

APA

Günay, M. (2025). Görsel Kültürün Homojenleşme Riski: Yapay Zekâ Algoritmalarının Estetik Çeşitlilik ve Özgünlük Üzerindeki Etkisi. İzlek Akademik Dergi, 8(2), 1-15. https://doi.org/10.53804/izlek.1834863

Vancouver

Günay M. Görsel Kültürün Homojenleşme Riski: Yapay Zekâ Algoritmalarının Estetik Çeşitlilik ve Özgünlük Üzerindeki Etkisi. İzlek Akademik Dergi. 2025;8(2):1-15. doi:10.53804/izlek.1834863

BibTeX
@article{Gnay2025,
  author = {Günay, Mustafa},
  title = {Görsel Kültürün Homojenleşme Riski: Yapay Zekâ Algoritmalarının Estetik Çeşitlilik ve Özgünlük Üzerindeki Etkisi},
  journal = {İzlek Akademik Dergi},
  year = {2025},
  volume = {8},
  number = {2},
  pages = {1--15},
  doi = {10.53804/izlek.1834863}
}
Kostenlos starten →