EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Yapay Zekâ ve Robot Yoğunluğunun İş Kazaları Üzerindeki Etkisi: Türkiye İçin Ampirik Bir Analiz

Eray Karagöz

İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi · 31.03.2026 · 15 (1) · 619-637

DOI: 10.15869/itobiad.1697259 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 31.03.2026. Verfasst von Eray Karagöz. Die Arbeit nennt 62 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, yapay zekâ (YZ) ve robotlaşma gibi teknolojik dönüşümlerin iş kazaları üzerindeki etkisini Türkiye özelinde ampirik olarak analiz etmeyi amaçlamaktadır. İş kazalarının önlenmesinde teknolojik potansiyelin sıkça vurgulansa da bu ilişkinin makro düzeydeki kurumsal ve yapısal belirleyicilerle birlikte sistematik biçimde test edildiği çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu araştırma, 2013–2023 dönemi için Türkiye'ye ait zaman serisi verilerini (SGK, TÜİK, IFR) kullanarak iş kazası oranı (bağımlı değişken) ile robot yoğunluğu, yapay zekâ kullanımı, kayıt dışı istihdam oranı, denetim kapasitesi, işsizlik oranı ve riskli sektörlerin istihdam payı arasındaki ilişkiyi test etmektedir. Çalışmanın teorik çerçevesi, bireylerin ve örgütlerin teknolojik sistemleri benimseme sürecini açıklayan Teknoloji Kabul Modeli'ne (TAM) dayanmaktadır. HAC standart hataları kullanılarak tahmin edilen ve tüm serilerin logaritmik dönüşümüne dayanan çok değişkenli regresyon modeli, iş kazası oranlarındaki değişimin yaklaşık %78'ini (R²=0.78) açıklamaktadır. Bulgular, beklentilerle uyumlu olarak, robot yoğunluğunun (β=–0.54) ve yapay zekâ kullanımının (β=–0.37) iş kazaları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve azaltıcı bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Buna karşın, kayıt dışı istihdam (β=+0.33), işsizlik oranı (β=+0.21) ve riskli sektör payının (β=+0.28) iş kazalarını artırıcı yönde etkilediği tespit edilmiştir. Denetim kapasitesinin (β=–0.25) de kazaları azaltıcı yönde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Elde edilen sonuçlar, YZ ve otomasyon gibi teknolojik dönüşümlerin iş güvenliği performansına sunduğu katkının, ancak denetim kapasitesinin artırılması ve kayıt dışılığın azaltılması gibi temel kurumsal politikalarla desteklendiğinde anlamlı ve etkili hale geldiğini ortaya koymaktadır. Bu bağlamda çalışma, Türkiye'nin iş sağlığı ve güvenliği politikalarının teknolojik yatırımlar ile kurumsal kapasite güçlendirme stratejilerini bütüncül bir yaklaşımla birlikte ele alması gerektiğini vurgulamaktadır.

Zitieren

APA

Karagöz, E. (2026). Yapay Zekâ ve Robot Yoğunluğunun İş Kazaları Üzerindeki Etkisi: Türkiye İçin Ampirik Bir Analiz. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 15(1), 619-637. https://doi.org/10.15869/itobiad.1697259

Vancouver

Karagöz E. Yapay Zekâ ve Robot Yoğunluğunun İş Kazaları Üzerindeki Etkisi: Türkiye İçin Ampirik Bir Analiz. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi. 2026;15(1):619-637. doi:10.15869/itobiad.1697259

BibTeX
@article{Karagz2026,
  author = {Karagöz, Eray},
  title = {Yapay Zekâ ve Robot Yoğunluğunun İş Kazaları Üzerindeki Etkisi: Türkiye İçin Ampirik Bir Analiz},
  journal = {İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {15},
  number = {1},
  pages = {619--637},
  doi = {10.15869/itobiad.1697259}
}
Kostenlos starten →