EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Hayalet İhtiyaçlar: Dijital Tüketim Kültüründe Algoritmik Maruziyet ve Yeterlilik İllüzyonu

Sermin Asıl

Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi · 30.06.2026 · 10 (2) · 127-148

DOI: 10.30913/alinterisosbil.1871393 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Sermin Asıl. Die Arbeit wurde bisher 1-mal zitiert (Crossref) und nennt 31 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Bu çalışma, YouTube Shorts platformunda dolaşıma giren kısa video içeriklerinin dijital tüketim bağlamında ihtiyaç kavramını nasıl dönüştürdüğünü incelemektedir. Çalışmada bu dönüşüm, ihtiyaçların doğrudan deneyimden ziyade maruz kalınan içerikler aracılığıyla şekillendiği ve süreklilik kazanan bir eksiklik hissi olarak ortaya çıktığı hayalet ihtiyaçlar süreciyle ilişkilendirilmektedir. Araştırma, söz konusu içeriklerin kullanıcılar açısından gerçek bir beceriye dönüşme potansiyelini ve bilgi, yeterlilik hissi ile eylem arasındaki ilişkinin nasıl kurulduğunu analiz etmeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda YouTube platformunda yer alan pratik bilgiler, nasıl yapılır, life hack ve how-to temalı, algoritmik olarak yüksek görünürlük kazanmış 20 Shorts videosu incelenmiştir. Videoların altında yer alan Türkçe ve İngilizce kullanıcı yorumları, nitel araştırma yöntemlerinden tematik analiz yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, incelenen video içeriklerinin öğretici olma iddiasına rağmen çoğu zaman doğrudan bir öğrenme işlevi sunmadığını; daha çok izleme temelli tatmin, rahatlama ve pasif öğrenme pratikleriyle ilişkilendirildiğini göstermektedir. Kullanıcıların bilgiyle kurdukları ilişkinin, uygulamaya dönük bir beceri ediniminden ziyade kaydetme ve biriktirme eğilimi etrafında şekillendiği görülmektedir. Bu durum, bireylerde bilgiye sahip olma algısını güçlendirirken gerçek eylemin ertelenmesine yol açabilmektedir. İçeriklerin hızlı ve sadeleştirilmiş sunumu, kullanıcıda oluşan yeterlilik hissinin her zaman pratik bir beceriye karşılık gelmediğini göstermektedir. Bu süreçte niyet ile eylem arasındaki mesafenin açıldığı gözlemlenmektedir. Bu bulgular, dijital tüketim kültüründe ihtiyaçların deneyimden çok maruziyet üzerinden kurulduğunu ve hayalet ihtiyaçlar biçiminde süreklilik kazanabildiğini düşündürmektedir.

Zitieren

APA

Asıl, S. (2026). Hayalet İhtiyaçlar: Dijital Tüketim Kültüründe Algoritmik Maruziyet ve Yeterlilik İllüzyonu. Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi, 10(2), 127-148. https://doi.org/10.30913/alinterisosbil.1871393

Vancouver

Asıl S. Hayalet İhtiyaçlar: Dijital Tüketim Kültüründe Algoritmik Maruziyet ve Yeterlilik İllüzyonu. Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;10(2):127-148. doi:10.30913/alinterisosbil.1871393

BibTeX
@article{Asl2026,
  author = {Asıl, Sermin},
  title = {Hayalet İhtiyaçlar: Dijital Tüketim Kültüründe Algoritmik Maruziyet ve Yeterlilik İllüzyonu},
  journal = {Alınteri Sosyal Bilimler Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {10},
  number = {2},
  pages = {127--148},
  doi = {10.30913/alinterisosbil.1871393}
}
Kostenlos starten →