EUVIMEDOtkrijte EUVIMED
Crossref

Birlikte Yaratıcı Faillik: Diferansiyel Büyüme Üzerinden Üretken Tasarıma İçeriden Bakış

F. Aslı Yalçın

Journal of Computational Design · 2026-03-30 · 7 (1) · 72-93

DOI: 10.53710/jcode.1860642 ↗

At a glance

Journal article in Journal of Computational Design, published online on 2026-03-30. Written by F. Aslı Yalçın. 31 references.

SažetakBibliografski podaciCiteRelated studies

Abstract (original language)

Bu makale, ikinci sayısal dönüş bağlamında mimari tasarımda yaratıcı faillin niteliğinin nasıl dönüştüğünü sorgulamaktadır. Rönesans’tan bu yana demiurgic, “yarı-tanrısal” yaratıcı mimar figürü etrafında şekillenen insan-merkezli yaratıcı özne anlayışının, üretken algoritmalar, parametrik modelleme ve sayısal üretim teknolojileriyle birlikte geçerliliğini yitirmeye başladığı ileri sürülmektedir. Kuramsal çerçeve, Margaret Boden’in yaratıcılık ölçütleri ve kipleri, insan–bilgisayar birlikte yaratıcılığı literatürü ve 4E biliş (bütünleşmiş, bedenleşmiş, genişletilmiş, enaktif) yaklaşımlarına dayanmaktadır. Çalışma, tasarımı özgün bir bilgi üretim pratiği olarak ele alan tasarım yoluyla araştırma yöntemiyle yürütülmüştür. Uluslararası Mimarlık Bienali 2025 [kör hakemlik süreci gereği kurum adı belirtilmemiştir] için üretilen enstalasyon, araştırmanın hem alanı hem de aracı olarak kullanılmış; geleneksel bereket motifinin parametrik ortamda diferansiyel büyüme algoritmasıyla yeniden üretilmesi ve çok ölçekli 3B baskı süreçleri, araştırmacı-mimarın içeriden deneyimiyle belgelenmiştir. Tasarım günlükleri, sayısal süreç kayıtları, görsel dokümantasyon ve teknik notlardan oluşan veri seti, refleksif nitel bir analizle çözümlenmiştir. Bulgular, ortaya çıkan tasarım düşüncesinin Boden’in yenilik, şaşırtıcılık ve değer ölçütleriyle uyumlu olduğunu; kombinasyonel, keşifsel ve dönüşümsel yaratıcılık kiplerinin tasarım sürecinde iç içe geçtiğini göstermektedir. 4E biliş perspektifiyle okunduğunda yaratıcı faillin, mimarın zihninde değil, mimar–sayısal ortam etkileşiminde dağıtık biçimde ortaya çıktığı görülmektedir. Sonuç olarak çalışma, yaratıcı failliğin tekil yaratıcı mimardan melez birlikte-yaratıcı faile kaydığını ve tasarımın insan ile makinenin karşılıklı icrasında gerçekleşen ilişkisel bir bilişsel eylem olarak kavranması gerektiğini ileri sürmektedir.

Cite

APA

Yalçın, F. A. (2026). Birlikte Yaratıcı Faillik: Diferansiyel Büyüme Üzerinden Üretken Tasarıma İçeriden Bakış. Journal of Computational Design, 7(1), 72-93. https://doi.org/10.53710/jcode.1860642

Vancouver

Yalçın FA. Birlikte Yaratıcı Faillik: Diferansiyel Büyüme Üzerinden Üretken Tasarıma İçeriden Bakış. Journal of Computational Design. 2026;7(1):72-93. doi:10.53710/jcode.1860642

BibTeX
@article{Yaln2026,
  author = {Yalçın, F. Aslı},
  title = {Birlikte Yaratıcı Faillik: Diferansiyel Büyüme Üzerinden Üretken Tasarıma İçeriden Bakış},
  journal = {Journal of Computational Design},
  year = {2026},
  volume = {7},
  number = {1},
  pages = {72--93},
  doi = {10.53710/jcode.1860642}
}
Start for free →