Vesîletü’n-Necât’taki Vefât Bahrinin Eski ve Günümüz Nüshaları Üzerinden Karşılaştırmalı Bir İncelemesi
Gumushane Universitesi Ilahiyat Fakultesi Dergisi (GIFAD) · 16.07.2026 · 15 (2) · 731-758
DOI: 10.53683/gifad.1885324 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Gumushane Universitesi Ilahiyat Fakultesi Dergisi (GIFAD), online erschienen am 16.07.2026. Verfasst von İsmail Aras. Die Arbeit nennt 14 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
İsminin yanına almış olduğu “Çelebi” unvanıyla, kültürlü, ilmiye ricalinden ve kalem erbabından birisi olduğunu bildiğimiz Süleyman Çelebi, aynı zamanda da Peygamber (sav.’) ‘in büyük bir aşığı olduğunu yazmış olduğu Vesîletü’n-Necât adlı mevlidinden açık bir şekilde görebilmekteyiz. Hz. Peygambere duyduğu derin aşk ile yazdığı mevlidi, aradan asırlar geçmesine rağmen günümüzde dahi en çok sevilen mesnevî tarzındaki şiir olmuştur. Bu rağbet sadece Müslüman Türkler arasında değil dünyanın çeşitli bölgelerinde yaşayan diğer Müslümanlar arasında da çeşitli dillere çevrilerek, mübarek gün ve gecelerde, düğün, sünnet, ölüm vb. çeşitli merasimlerde okunagelmiştir. Bu makalede Süleyman Çelebi’nin mevlidinde bulunan Vefât bahrinin geçmişten günümüze kadar metninde değişiklik olup olmadığı incelenmiştir. Literatür taramalarında Süleyman Çelebi’nin mevlidi yazmış olduğu yıllara en yakın olabileceği düşünülen Michigan Üniversitesi Kütüphanesinde bulunan mevlid nüshası ele alınmış, böylelikle mevlid metninin değiştirilme olasılığı en düşük olanı mukayesede kullanılmıştır. Günümüzde de mevlidhanlar mevlid icralarında çoğunlukla, Hafız Yusuf Tavaslı’nın Mevlîd- i Şerif kitabını kullanmaktadırlar. Bunun yanısıra eserdeki mevlid içerisinde Vefât bahri bulunduğundan bu mukayesede kullanılmıştır. Her iki nüsha üzerinde yapılan mukayesede, aslına en yakın zamanda yazıldığı düşünülen nüshadaki Vefât bahri ile günümüze icra edilen Vefât bahri beyitleri arasında çok az bir benzerlik bulunduğu görülmüştür. Üstelik Tavaslı’nın kitabı dikkate alındığında bahir arasına konulan bir kaside mevlidden bir bölümmüş gibi kabul edilmiş ve günümüzdeki bazı sosyal medya paylaşımlarında Vefât bahri icrası diye sadece bu kasidenin okunduğu görülmüştür. Ayrıca günümüzdeki Vefât bahriyle ilgili bazı kaynaklarda geçen olumsuz iddialar ele alınıp incelendiğinde çoğunun gerçek olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma neticesinde Vefât bahrinin aslına en yakın hali tespit edilerek, günümüzde bu bahri okumak isteyenler için örnek bir metin ortaya konulmaya çalışılmıştır.
Zitieren
APA
Aras, İ. (2026). Vesîletü’n-Necât’taki Vefât Bahrinin Eski ve Günümüz Nüshaları Üzerinden Karşılaştırmalı Bir İncelemesi. Gumushane Universitesi Ilahiyat Fakultesi Dergisi (GIFAD), 15(2), 731-758. https://doi.org/10.53683/gifad.1885324
Vancouver
Aras İ. Vesîletü’n-Necât’taki Vefât Bahrinin Eski ve Günümüz Nüshaları Üzerinden Karşılaştırmalı Bir İncelemesi. Gumushane Universitesi Ilahiyat Fakultesi Dergisi (GIFAD). 2026;15(2):731-758. doi:10.53683/gifad.1885324
BibTeX
@article{Aras2026,
author = {Aras, İsmail},
title = {Vesîletü’n-Necât’taki Vefât Bahrinin Eski ve Günümüz Nüshaları Üzerinden Karşılaştırmalı Bir İncelemesi},
journal = {Gumushane Universitesi Ilahiyat Fakultesi Dergisi (GIFAD)},
year = {2026},
volume = {15},
number = {2},
pages = {731--758},
doi = {10.53683/gifad.1885324}
}
EUVIMED