Yem Bitkileri Üreticileri İçin Tarımsal İlaçlama Dronu Seçimi: Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı
MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi · 24.10.2026 · 15 (4) · 1473-1494
DOI: 10.33206/mjss.1879235 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, online erschienen am 24.10.2026. Verfasst von Alkan Durmuş. Die Arbeit nennt 108 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Tarımsal üretimde iş gücü yetersizliği, artan girdi maliyetleri ve sürdürülebilirlik gereksinimleri, insansız hava araçlarının (İHA) özellikle pestisit uygulamalarında kullanımını hızla yaygınlaştırmıştır. Buna karşın, tarımsal ilaçlama dronu seçimi; teknik performans, operasyonel verimlilik ve maliyet gibi çok sayıda ve birbiriyle çelişebilen kriterin birlikte değerlendirilmesini gerektiren karmaşık bir karar problemidir. Literatürde yem bitkileri üreticilerine odaklanan, sistematik ve bütünleşik karar modellerinin sınırlı olması bu çalışmanın temel çıkış noktasını oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacı, yem bitkileri üreticileri için en uygun tarımsal ilaçlama dronunun belirlenmesine yönelik bütünleşik bir Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) modeli geliştirmektir. Bu kapsamda, İzmir ilinde faaliyet gösteren deneyimli üreticilerden elde edilen uzman görüşleri doğrultusunda kriter ağırlıkları Analitik Hiyerarşi Süreci (AHP) ve SWARA yöntemleriyle belirlenmiş; drone alternatiflerinin performansı ise ARAS ve TOPSIS yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Analiz sonuçları, her iki ağırlıklandırma yönteminde de püskürtme performansı, uçuş süresi ve menzil/kontrol menzilinin ilk üç sırada yer aldığını göstermiştir. ARAS–AHP ve TOPSIS–SWARA analizlerinde DJI Agras birinci, Mostaş Teknoloji ikinci ve XAG üçüncü sırada yer almıştır. Dört yöntem-ağırlık kombinasyonunda alternatif sıralamasının değişmemesi, yöntemler arası sağlamlığı desteklemiştir. Sonuç olarak çalışma, yem bitkileri üreticilerinin farklı dron alternatiflerini sistematik biçimde karşılaştırmalarına yardımcı olan uygulanabilir bir karar destek çerçevesi sunmaktadır.
Zitieren
APA
Durmuş, A. (2026). Yem Bitkileri Üreticileri İçin Tarımsal İlaçlama Dronu Seçimi: Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi, 15(4), 1473-1494. https://doi.org/10.33206/mjss.1879235
Vancouver
Durmuş A. Yem Bitkileri Üreticileri İçin Tarımsal İlaçlama Dronu Seçimi: Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı. MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi. 2026;15(4):1473-1494. doi:10.33206/mjss.1879235
BibTeX
@article{Durmu2026,
author = {Durmuş, Alkan},
title = {Yem Bitkileri Üreticileri İçin Tarımsal İlaçlama Dronu Seçimi: Çok Kriterli Karar Verme Yaklaşımı},
journal = {MANAS Sosyal Araştırmalar Dergisi},
year = {2026},
volume = {15},
number = {4},
pages = {1473--1494},
doi = {10.33206/mjss.1879235}
}
EUVIMED