Türkçe metinlerde metin madenciliği ile pratik içerik analizi uygulamaları
Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi · 30.06.2026 · 9 (1) · 19-44
DOI: 10.52974/jena.1895987 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Leyla Karakuş und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 26 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Türkçe metinlerde metin madenciliği uygulamalarında en önemli güçlük, dilin sondan eklemeli yapısı nedeniyle ön işleme ve normalleştirme kararlarının analiz sonuçlarını doğrudan etkilemesidir. Buna rağmen R yazılımında; Türkçe metinler için veri hazırlama, dilsel normalleştirme, metin temsili oluşturma, tematik örüntü çıkarımı ve çıktıların raporlanması gibi adımları birlikte ve gerekçeleriyle açıklayan uygulama kılavuzları hala sınırlı düzeydedir. Bu çalışma, bu eksikliği azaltmak amacıyla, R yazılımı kullanılarak, Türkçe metinlerde metin istatistikleri üretme ve içerik analizi yürütme sürecini adım adım bir iş akışı olarak sunmuştur. Çalışmanın materyalini, aynı konu ekseninde üretilmiş, 30 Türkçe metinden oluşan bir yapı oluşturmuştur. Yöntemde, öncelikle potansiyel ön bilgi için; ham metinler için uzunluk, cümle yapısı, sözcüksel çeşitlilik, bağlaç, durak sözcük oranları ve noktalama profiline ilişkin göstergeler hesaplanmıştır. Ardından Türkçeye uygun ön işleme ve köke indirgeme adımları uygulanmış, belge–terim matrisleri oluşturulmuş ve tematik örüntü çıkarımı için aday çözümlerin birden fazla kalite göstergesiyle karşılaştırılması sonucunda gerekçeli bir seçim yapılmıştır. Bulgular, metinler arasında belirgin uzunluk ve tematik içerik yoğunluğu farklılıkları bulunduğunu ve ön işleme sonrasında analize giren token hacminde azalma gerçekleştiğini göstermiştir. Seçilen tematik yapının tekrarlı çalıştırmalarda orta düzeyde benzerlik ürettiği görülmüştür. Sonuç olarak çalışma, Türkçe metinlerde R yazılımı ile yürütülen metin analizi sürecinde kritik karar noktalarını görünür kılan ve aynı veri ile tekrarlandığında benzer çıktılar üretebilen bir uygulama çerçevesi sunmuştur.
Zitieren
APA
Karakuş, L., & Alkan, B. B. (2026). Türkçe metinlerde metin madenciliği ile pratik içerik analizi uygulamaları. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi, 9(1), 19-44. https://doi.org/10.52974/jena.1895987
Vancouver
Karakuş L, Alkan BB. Türkçe metinlerde metin madenciliği ile pratik içerik analizi uygulamaları. Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi. 2026;9(1):19-44. doi:10.52974/jena.1895987
BibTeX
@article{Karaku2026,
author = {Karakuş, Leyla and Alkan, Bilal Barış},
title = {Türkçe metinlerde metin madenciliği ile pratik içerik analizi uygulamaları},
journal = {Eğitim ve Yeni Yaklaşımlar Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {1},
pages = {19--44},
doi = {10.52974/jena.1895987}
}
EUVIMED