I. Dünya Harbi’nin Osmanlı Elbise-i Askerîyesine Etkileri
19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi · 24.03.2026 · 7 (1) · 1-26
DOI: 10.52835/19maysbd.1833180 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, online erschienen am 24.03.2026. Verfasst von Seyit Ahmet Sılay. Die Arbeit nennt 32 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
III. Selim (1789-1807) saltanatıyla Osmanlı ordusunda başlayan modernleşme II. Mahmud’un (1808-1839) Yeniçeri Ocağı’nı kaldırarak (1826) Asâkîr-i Mansûre-i Muhammediye ordusunu kurması ile yeni bir döneme girmiştir. II. Mahmud’un Avrupaî tarzda başlattığı modernleşme süreci Sultan Abdülmecid (1839-1861), Sultan Abdülaziz (1861-1876) ve Sultan II. Abdülhamid (1876-1909) dönemlerinde devam etmiştir. Özellikle II. Abdülhamid, takip ettiği denge politikasının da bir sonucu bahriyeyi İngiliz, kara birliklerini Alman ıslah heyetlerine teslim etmiştir.II. Meşrutiyet’in (24 Temmuz 1908) Osmanlı Devleti’nin siyasi ve içtimaî yapısında olduğu gibi askerî yapısında da derin etkisi olmuştur. Bu yeni dönemde eskiye dair birçok uygulama ya kaldırılmış ya da ıslah cihetine gidilmiştir. Bu süreçten Osmanlı Ordusu da nasibini almış; birliklerin kuruluşları yeniden düzenlenirken, elbise-i askeride (üniforma, askerî kıyafet) de köklü değişiklikler yapılmıştır. İlk olarak piyadenin (kara birliklerinin) 18 Haziran 1909’da çıkarılan Elbise-i Askerîye Nizamnamesi ile kıyafeti yeniden düzenlenmiştir. Bunu 22 Haziran 1909’da çıkarılan Bahriye-i Şâhâne Zâbitânının Elbise-i Resmiye Nizamnamesi takip etmiştir.Bu ilk temel değişikliklerden sonra özellikle Balkan ve I. Dünya Harplerinin getirdiği zorunluluklar kıyafetlerde küçük ama önemli değişikliklere gidilmesini gerektirmiştir. Bununla birlikte I. Dünya Harbinde cephede muharebelerin getirmiş olduğu zorunlu şartla özellikle zabitanın güvenlik endişesi kıyafetlerde bazı değişikliklere gidilmesini zorunlu kılmıştır. Bu çalışmamızda bu değişiklikler ilgili arşiv belgeleri, çıkarılan nizamnameler ve dönem fotoğrafları üzerinden karşılaştırmalı bir şekilde verilmeye çalışılacaktır.
Zitieren
APA
Sılay, S. A. (2026). I. Dünya Harbi’nin Osmanlı Elbise-i Askerîyesine Etkileri. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 1-26. https://doi.org/10.52835/19maysbd.1833180
Vancouver
Sılay SA. I. Dünya Harbi’nin Osmanlı Elbise-i Askerîyesine Etkileri. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi. 2026;7(1):1-26. doi:10.52835/19maysbd.1833180
BibTeX
@article{Slay2026,
author = {Sılay, Seyit Ahmet},
title = {I. Dünya Harbi’nin Osmanlı Elbise-i Askerîyesine Etkileri},
journal = {19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {7},
number = {1},
pages = {1--26},
doi = {10.52835/19maysbd.1833180}
}
EUVIMED