Erken Cumhuriyet Dönemi Din Algısının Kur’an Çalışmalarına Etkisi: Ömer Rıza Doğrul’un 'Kur’an Nedir' Eseri Özelinde Bir İnceleme
Kocatepe İslami İlimler Dergisi · 15.06.2026 · 9 (1) · 140-157
DOI: 10.52637/kiid.1861972 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Kocatepe İslami İlimler Dergisi, online erschienen am 15.06.2026. Verfasst von İsmail Kılıç. Die Arbeit nennt 60 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Erken Cumhuriyet dönemi; Batıcılık, Türkçülük ve İslâmcılık gibi modernist akımların etkisiyle dinî tartışmaların yoğunlaştığı, sekülerleşme eğilimlerinin çok belirgin hâle geldiği ve geleneksel din anlayışının yeniden yoruma tâbi tutulduğu bir dönemdir. Bu dönemde bir yandan toplumun geniş kesimlerinde geleneksel din algısı varlığını devam ettirirken, diğer yandan rasyonalist ve seküler yaklaşımların dinî düşünce alanına etkisiyle dinin mahiyeti, işlevi ve toplumsal konumu yeniden tartışmaya açılmıştır. Böyle bir zemin, dönemin önde gelen düşünür ve yazarlarından biri olup Kur’ân ve tefsir hakkında önemli eserler telif eden Ömer Rıza Doğrul’un 1927 yılında yayımladığı Kur’ân Nedir adlı eserinin hem üslubunu hem de içeriğini belirgin bir biçimde etkilemiştir. Çalışmanın amacı, modernleşme ve sekülerleşme düşünceleri bağlamında erken Cumhuriyet dönemi din algısının Kur’ân çalışmalarına etkisini Doğrul’un söz konusu eseri örneğinde incelemek ve değerlendirmektir. Çalışma, bu bağlamda erken Cumhuriyet döneminde modernleşme ve sekülerleşme düşünceleri karşısında Kur’ân merkezli yeni bir savunma geliştirildiğini ortaya koyması bakımından önemlidir. Araştırmanın kapsamı incelenen eserle sınırlandırılmıştır. Bununla birlikte Doğrul’un dinî düşüncesinin genel çerçevesini belirleme amacıyla ilgili döneme ait diğer eserlerinden de istifade edilmiştir. Çalışmada nitel araştırma yöntemi esas alınmıştır. Veri toplamada dokümantasyon metodu, veri çözümlemesinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Bulgular, tarihsel bağlam analizi çerçevesinde değerlendirilmiştir. Çalışmada ulaşılan sonuçlar, Doğrul’un Kur’ân Nedir adlı eseri çerçevesinde oryantalist ve Batılı eleştirilere karşı Kur’ân’ın korunmuş, akıl ve bilimle uyumlu, iman-amel bütünlüğünü esas alan, medeniyet kurucu ve evrensel bir rehber olarak sunulduğunu ortaya koymaktadır. Ayrıca Kur’ân Nedir adlı eserde oryantalistlerin ve Batılıların olumlu değerlendirmelerine yer verilmesi, modernleşme ile İslâmî gelenek arasındaki etkileşimin anlaşılmasına önemli katkı sağladığını göstermektedir.
Zitieren
APA
Kılıç, İ. (2026). Erken Cumhuriyet Dönemi Din Algısının Kur’an Çalışmalarına Etkisi: Ömer Rıza Doğrul’un 'Kur’an Nedir' Eseri Özelinde Bir İnceleme. Kocatepe İslami İlimler Dergisi, 9(1), 140-157. https://doi.org/10.52637/kiid.1861972
Vancouver
Kılıç İ. Erken Cumhuriyet Dönemi Din Algısının Kur’an Çalışmalarına Etkisi: Ömer Rıza Doğrul’un 'Kur’an Nedir' Eseri Özelinde Bir İnceleme. Kocatepe İslami İlimler Dergisi. 2026;9(1):140-157. doi:10.52637/kiid.1861972
BibTeX
@article{Kl2026,
author = {Kılıç, İsmail},
title = {Erken Cumhuriyet Dönemi Din Algısının Kur’an Çalışmalarına Etkisi: Ömer Rıza Doğrul’un 'Kur’an Nedir' Eseri Özelinde Bir İnceleme},
journal = {Kocatepe İslami İlimler Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {1},
pages = {140--157},
doi = {10.52637/kiid.1861972}
}
EUVIMED