EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Hûd Sûresinin 44. Âyeti Bağlamında Kur’ân’ın İ‘câzı: İbnü’l-Cezerî’nin (ö. 833/1429) 'Kifâyetü’l-Elma‘î fî Âyeti Yâ Erduble‘î' Adlı Eseri

Mehmet Zeki Süslü

Kocatepe İslami İlimler Dergisi · 15.06.2026 · 9 (1) · 77-92

DOI: 10.52637/kiid.1853461 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Kocatepe İslami İlimler Dergisi, online erschienen am 15.06.2026. Verfasst von Mehmet Zeki Süslü. Die Arbeit nennt 26 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Kur’ân-ı Kerîm’in i‘câz yönleri İslâmî ilimler tarihinde araştırılan konuların başında gelmektedir. İ‘câzın Kur’an’ın fesahat, belâgat ve nazım gibi lafzî yönleriyle ilgili olduğunu düşünenlere göre bazı âyetler bu noktada hususi bir yere sahiptir. Çalışmamız, bu konuda önem atfedilen âyetler arasında başta gelen Hûd sûresinin 44. âyeti bağlamında Kur’an’ın i‘câzını ele almayı hedeflemektedir. Ayrıca, âyetin edebî inceliklerini beyan eden İbnü’l-Cezerî’nin “Kifâyetü’l-Elma’î fî Âyeti Yâ Erduble’î” adlı eserinin i‘câz literatürüne katkılarını incelemeyi de amaçlamaktadır. Makalede öncelikle Hûd sûresinin 44. âyetinin belâgat ilmindeki önemli konumu ve bu âyet etrafında şekillenen klasik i‘câz çalışmaları tespit edilmektedir. Belâgat literatüründe i‘câzın en mükemmel örneklerinden biri kabul edilen bu âyet, müfessirlerin ve belâgat âlimlerinin oldukça ilgisini çektiği, gerek tefsir eserlerinde ve belâgat kitaplarında gerek âyete dair müstakil çalışmalarda âyetin edebî incelikleri detaylı bir şekilde belirlendiği saptanmaktadır. Çalışmada önce Kifâyetü’l-Elma‘î’nin yazılış amacı ve muhtevası hakkında genel bilgiler aktarılmakta; ardından Hûd sûresinin 44. âyetinin i‘câzü’l-Kur’ân açısından değerlendirildiği bölümde İbnü’l-Cezerî’nin izahları doğrultusunda âyetin belâgate dair incelikleri detaylı bir şekilde ortaya konmaktadır. Bu kapsamda kelime, sîga ve terkib tercihleri analiz edilmekte; bazı kelimelerin takdîm veya te’hîr edilmesinin gerekçeleri incelenmektedir. Ayrıca âyetteki istiâre ve mecaz örnekleri, îcâz-ıtnâb dengesi, irdâf, işâret ve ta‘lîl gibi birçok bediî sanatın tecellileri İbnü’l-Cezerî’nin metodolojik yaklaşımı doğrultusunda ele alınmaktadır. Bu bağlamda çalışma, Kur’ân-ı Kerîm’in erişilmez üstünlüğünü ifade eden i‘câzü’l-Kur’ân ilmi çerçevesinde Hûd sûresinin 44. âyetinin tahlilini yapması ve Kur’an’ın edebi mükemmeliyetinin çok boyutlu yapısını göstermesi açısından önem taşımaktadır. Sonuç olarak tek bir âyette bu denli edebî güzelliğin bulunması Kur’an’ın dengi bir kelâmın getirilemeyeceğine, dolayısıyla onun beşer sözü olmadığına açık bir şekilde delâlet etmektedir.

Zitieren

APA

Süslü, M. Z. (2026). Hûd Sûresinin 44. Âyeti Bağlamında Kur’ân’ın İ‘câzı: İbnü’l-Cezerî’nin (ö. 833/1429) 'Kifâyetü’l-Elma‘î fî Âyeti Yâ Erduble‘î' Adlı Eseri. Kocatepe İslami İlimler Dergisi, 9(1), 77-92. https://doi.org/10.52637/kiid.1853461

Vancouver

Süslü MZ. Hûd Sûresinin 44. Âyeti Bağlamında Kur’ân’ın İ‘câzı: İbnü’l-Cezerî’nin (ö. 833/1429) 'Kifâyetü’l-Elma‘î fî Âyeti Yâ Erduble‘î' Adlı Eseri. Kocatepe İslami İlimler Dergisi. 2026;9(1):77-92. doi:10.52637/kiid.1853461

BibTeX
@article{Ssl2026,
  author = {Süslü, Mehmet Zeki},
  title = {Hûd Sûresinin 44. Âyeti Bağlamında Kur’ân’ın İ‘câzı: İbnü’l-Cezerî’nin (ö. 833/1429) 'Kifâyetü’l-Elma‘î fî Âyeti Yâ Erduble‘î' Adlı Eseri},
  journal = {Kocatepe İslami İlimler Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {9},
  number = {1},
  pages = {77--92},
  doi = {10.52637/kiid.1853461}
}
Kostenlos starten →