TÜRK MÜZİĞİ ADLANDIRMASI BİR KİMLİK MESELESİDİR: TÜRK KİMLİĞİ ÖZNEL DENEYİMİNİN İNŞASINDA BİLGİ EKSENİ VE AKADEMİK MÜZİK LİTERATÜRÜ
Yegah Müzikoloji Dergisi · 06.03.2026 · 9 (1) · 614-640
DOI: 10.51576/ymd.1847109 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Yegah Müzikoloji Dergisi, online erschienen am 06.03.2026. Verfasst von Barış Gürkan. Die Arbeit nennt 47 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Türk müziği adlandırması 1900 yılından günümüze kadar Türkler tarafından farklı perspektiflerle farklı müzik türlerini tanımlamak için kullanılır. Her ne kadar bir müzik meselesi gibi görünse de Türk müziği adlandırması hakkındaki farklı iddialar, millik kimlik tartışmaları içinde bir çatışma alanını temsil eder. Zira Türk müziği, zaman içinde farklı iktidarlar tarafından güncellenen Türk milli kimliğinin hem bir bileşeni hem de uzantısı ve sonucudur. Foucault’nun kavramsallaştırmalarıyla açıklanacak olursa -Türk milli kimliğini de kapsayacak şekilde- milli kimlikler, iktidarların dil ve inanç merkezinde var olan bir gerçekliği sorunsallaştırarak hakikat oyununa dahil etmeleri; bu sürecin sonucu olarak söylemsel ve söylemsel olmayan normatif sistemlerle öznel deneyimler üretmeleri; ve bireylerin bu öznel deneyimler kümesi kapsamında kendilerini iktidarın inşa ettiği milli kimlikle temsil etmeleri şeklinde bir mekanizmaya sahiptir. Bu işleyişle Türk milli kimliğinin olduğu gibi Türk müziğinin de içeriğinin ne olduğunu belirleyenler iktidarlardır. Foucault’ya göre bu süreç bilgi alanı, iktidar alanı ve öznellik olarak tanımladığı üç eksene sahiptir. Bu çalışma, söz konusu süreçte ‘Türk müziği adlandırmasının Foucault’un bilgi alanı eksenindeki görünümün nasıl olduğu’ sorusunu yanıtlamayı amaçlar. Bu doğrultuda Türk müziği üzerine çalışmalar yürüten tüm ana bilim dallarında yapılan tezlerden başlığında “Türk Müziği” tamlaması geçen tezler bir amaçlı örneklem olarak belirlenmiştir. Yüksek lisans, doktora ve sanatta yeterlilik tezlerinden oluşan bu örneklemdeki 60 tez söylem analizi yöntemiyle analiz edilerek, Türk müziği adlandırmasının içeriği ve iktidarlar tarafından güncellenen Türk milli kimliği arasındaki ilişki bilgi alanı ekseninden örneklerle gösterilmiştir. Söylem analizi sürecinde söylem parçaları ve ifadeler bütünü, sorunsallaştırma ve öznelleşme süreci bakımından ele alınmıştır. Sonuç olarak günümüzde Türk Müziği adlandırmasının, iktidarın belirlediği Türk milli kimliğindeki dönüşüme paralel şekilde Osmanlı Devleti’nin kültürel mirası olarak kabul edebileceğimiz klasik Türk müziği yerine kullanılması yönünde dönüşen bir anlam içeriği olduğu tespit edilmiştir.
Zitieren
APA
Gürkan, B. (2026). TÜRK MÜZİĞİ ADLANDIRMASI BİR KİMLİK MESELESİDİR: TÜRK KİMLİĞİ ÖZNEL DENEYİMİNİN İNŞASINDA BİLGİ EKSENİ VE AKADEMİK MÜZİK LİTERATÜRÜ. Yegah Müzikoloji Dergisi, 9(1), 614-640. https://doi.org/10.51576/ymd.1847109
Vancouver
Gürkan B. TÜRK MÜZİĞİ ADLANDIRMASI BİR KİMLİK MESELESİDİR: TÜRK KİMLİĞİ ÖZNEL DENEYİMİNİN İNŞASINDA BİLGİ EKSENİ VE AKADEMİK MÜZİK LİTERATÜRÜ. Yegah Müzikoloji Dergisi. 2026;9(1):614-640. doi:10.51576/ymd.1847109
BibTeX
@article{Grkan2026,
author = {Gürkan, Barış},
title = {TÜRK MÜZİĞİ ADLANDIRMASI BİR KİMLİK MESELESİDİR: TÜRK KİMLİĞİ ÖZNEL DENEYİMİNİN İNŞASINDA BİLGİ EKSENİ VE AKADEMİK MÜZİK LİTERATÜRÜ},
journal = {Yegah Müzikoloji Dergisi},
year = {2026},
volume = {9},
number = {1},
pages = {614--640},
doi = {10.51576/ymd.1847109}
}
EUVIMED