Tarihsel Metinlerin Eşdizimlilik Analizi: Osmanlı Türkçesi Örneği
International Journal of Filologia · 30.06.2026 · (15) · 1-15
DOI: 10.51540/ijof.1938759 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift International Journal of Filologia, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Muna Yüceol Özezen und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 28 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Eşdizimlilik (collocation), 1960’lı yıllar itibarıyla dilbilim dünyasının en güncel araştırma konularından birisi durumuna gelmiştir. Son yıllarda Türkçe çağdaş metinler ve tarihsel metinler üzerinde de birçok eşdizimlilik çalışması yapılmasına rağmen, esasında yapılan çalışmalardan konunun sınırlarının tam olarak çizilemediği anlaşılmaktadır. Başka bir deyişle, cümle oluşumunu ve metinselliği sağlayan yapısal araçların en önemlilerinden biri olan bu kavramın, henüz çerçevesi ve analiz yöntemleri tam olarak açıklığa kavuşmuş değildir. Eşdizimlilik analizi, sıklık temelinde mi yoksa anlam temelinde mi yapılacaktır; yoksa analiz hem sıklığı hem de anlamı aynı anda dikkate alan karma bir yaklaşımla mı olacaktır? Ayrıca tarihsel metinlerin analizinin dil araştırmacısını alfabe farklılığından, sözvarlığının eskimiş olmasından ve çağdaş dönemde dilbilgisel olmayan kimi söz birlikteliklerinin varlığından kaynaklanan birtakım güçlüklerle karşı karşıya bıraktığı da bir gerçektir. Bu güçlükler ve analiz edilecek metinlerin türü, araştırmacıyı kullanacağı yöntem bakımından belirli bir tercihe veya çoklu düşünmeye zorlamaktadır. Bu çalışmada, eşdizimlilik konusundaki yaklaşımlar kısaca değerlendirildikten sonra Osmanlı Türkçesi metinlerinin analizi üzerine bir örnekçe sunulacak, analiz sırasında karşılaşılan güçlükler ve güçlüklerle ilgili çözüm önerileri paylaşılacaktır.
Zitieren
APA
Özezen, M. Y., & Çakmak, A. (2026). Tarihsel Metinlerin Eşdizimlilik Analizi: Osmanlı Türkçesi Örneği. International Journal of Filologia, 1-15. https://doi.org/10.51540/ijof.1938759
Vancouver
Özezen MY, Çakmak A. Tarihsel Metinlerin Eşdizimlilik Analizi: Osmanlı Türkçesi Örneği. International Journal of Filologia. 2026:1-15. doi:10.51540/ijof.1938759
BibTeX
@article{zezen2026,
author = {Özezen, Muna Yüceol and Çakmak, Adem},
title = {Tarihsel Metinlerin Eşdizimlilik Analizi: Osmanlı Türkçesi Örneği},
journal = {International Journal of Filologia},
year = {2026},
number = {15},
pages = {1--15},
doi = {10.51540/ijof.1938759}
}
EUVIMED