Dini metinlerin göstergebilimsel analizi: Cuma Hutbeleri örneği
Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi · 29.06.2026 · 16 (2) · 598-617
DOI: 10.30783/nevsosbilen.1827387 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, online erschienen am 29.06.2026. Verfasst von Hilal Arslan Bilir. Die Arbeit nennt 57 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Çeviri eleştirisinin tarihsel temeli, Hieronymus, Luther ve özellikle Nida’nın kutsal kitap çevirilerine ilişkin metodolojik tartışmalarına dayanmakta olup, modern çeviribilim bu mirasın şekillendirdiği entelektüel çerçevenin devamı niteliğindedir. Dinî metin çevirisi, dilsel bir aktarımın yanı sıra inanç, kültür ve teolojik geleneklerin bütün katmanlarını gözeten çok boyutlu bir süreçtir. Bu çalışmanın amacı, genelde dinî metin çevirisi, özelde ise kutsal metin çevirileri hakkında bilgi vererek dinî metin olan hutbelerdeki göstergelerin başka dile nasıl aktarıldığını incelemektir. Bu bağlamda Diyanet İşleri Başkanlığı’nın her hafta yayımladığı Cuma hutbelerinden bazıları alınarak hutbelerdeki göstergeler, Öztürk Kasar’ın belirlediği çeviride anlam evrilmesi dizgeselliği sınıflandırmasına göre incelenmiştir. Bu sınıflandırmaya göre örnekler; anlamın aşırı yorumlanması, anlamın kaydırılması, anlamın saptırılması, anlamın bulanıklaştırılması, anlamın bozulması, anlamın parçalanması, anlamın eksik yorumlanması, anlamın çarpıtılması ve göstergenin yok edilmesi kategorilerine göre analiz edilmiştir. Değerlendirmeler sonucunda elde edilen bulgular, hutbe çevirilerinin genel olarak kaynak metne sadık yapıldığını göstermektedir. Bununla birlikte, göstergelerin erek dilde yeniden üretimi sürecinde çeşitli anlam değişimleri, kaymaları ve yitimleri meydana gelmiştir.
Zitieren
APA
Bilir, H. A. (2026). Dini metinlerin göstergebilimsel analizi: Cuma Hutbeleri örneği. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 16(2), 598-617. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.1827387
Vancouver
Bilir HA. Dini metinlerin göstergebilimsel analizi: Cuma Hutbeleri örneği. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi. 2026;16(2):598-617. doi:10.30783/nevsosbilen.1827387
BibTeX
@article{Bilir2026,
author = {Bilir, Hilal Arslan},
title = {Dini metinlerin göstergebilimsel analizi: Cuma Hutbeleri örneği},
journal = {Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi},
year = {2026},
volume = {16},
number = {2},
pages = {598--617},
doi = {10.30783/nevsosbilen.1827387}
}
EUVIMED