Molla Dâvudzâde Mustafa Nâzım Erzurûmî’nin ‘Asr-ı Hâzıra İçin Hutbe Adlı Eseri: Sembolik Etkileşimci Bir Analiz
International Journal of Filologia · 30.06.2026 · (15) · 35-56
DOI: 10.51540/ijof.1858538 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift International Journal of Filologia, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Sedat Kanat und 1 weiteren Autor:innen. Die Arbeit nennt 23 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Bu makale, Molla Dâvudzâde Mustafa Nâzım Erzurûmî’nin ‘Asr-ı Hâzıra İçin Hutbe adlı eserini sembolik etkileşimcilik kuramı çerçevesinde ele almayı amaçlamıştır. Osmanlı'nın son döneminde yazılan bu eserde, modernitenin ahlâki ve manevi zorluklarına, inanç ve erdem noktasında yaşanan kötüye gidişe değinilmiştir. George Herbert Mead ve Herbert Blumer’in teorik çerçevesinden yararlanan halihazırdaki çalışma, söz konusu metni “modernite”, “inanç”, “çalışma”, “topluluk” gibi kavramları sosyal olarak inşa edilen sembolik bir alan olarak yorumlamıştır. Analiz, ahlâki bir aracı rolünü üstlenen yazarın, dini söylem içinde modern sembolleri yeniden tanımlayarak kolektif ahlâki düzeni nasıl yeniden kurmaya çalıştığını göstermiştir. Metin, Goffman’ın kuramına uygun olarak, Osmanlı toplumunun hem iç hem de dış izleyicilere yönelik ulusal imajını yönetme, kaybedilen onuru geri kazanma ve kolektif rol dönüşümünü başlatma çabasının bir sahnelenmesidir. Ayrıca, Blumer’in söylediği gibi sosyal düzen, insanların anlamları sürekli olarak yorumlamaları ve müzakere etmeleri sayesinde sürdüğü için, ahlaki kriz dönemlerinde temel sembollerin ve kolektif benliğin nasıl değiştirilmeye ve yönlendirilmeye çalışıldığını da göstermiştir. Molla Dâvudzâde’nin ‘Asr-ı Hâzıra İçin Hutbe eseri gibi geç Osmanlı dönemine ait bir metni sembolik etkileşimcilik bağlamında incelemek, hem metin çözümlemesine hem de Osmanlı modernleşmesinin zihinsel dünyasına dair yeni bir perspektif kazandırabilir. Metnin yazıldığı dönemdeki sosyal normlar, kültürel kodlar, güç ilişkileri ve kimlik inşa süreçlerini anlamak için verimli olabilir.
Zitieren
APA
Kanat, S., & Aladağ, İ. (2026). Molla Dâvudzâde Mustafa Nâzım Erzurûmî’nin ‘Asr-ı Hâzıra İçin Hutbe Adlı Eseri: Sembolik Etkileşimci Bir Analiz. International Journal of Filologia, 35-56. https://doi.org/10.51540/ijof.1858538
Vancouver
Kanat S, Aladağ İ. Molla Dâvudzâde Mustafa Nâzım Erzurûmî’nin ‘Asr-ı Hâzıra İçin Hutbe Adlı Eseri: Sembolik Etkileşimci Bir Analiz. International Journal of Filologia. 2026:35-56. doi:10.51540/ijof.1858538
BibTeX
@article{Kanat2026,
author = {Kanat, Sedat and Aladağ, İrfan},
title = {Molla Dâvudzâde Mustafa Nâzım Erzurûmî’nin ‘Asr-ı Hâzıra İçin Hutbe Adlı Eseri: Sembolik Etkileşimci Bir Analiz},
journal = {International Journal of Filologia},
year = {2026},
number = {15},
pages = {35--56},
doi = {10.51540/ijof.1858538}
}
EUVIMED