Hâfızlar İçin Lafzen Müteşâbih Âyetleri Ayırma Rehberi: Alemüddin es-Sehâvî’nin Hidâyetü’l-mürtâb ve ġāyetü’l-ḥuffâẓ ve’ṭ-ṭullâb fî tebyîni müteşâbihi’l-kitâb İsimli Manzumesi
Uludağ İlahiyat Dergisi · 27.06.2026 · 35 (1) · 251-276
DOI: 10.51447/uluid.1865461 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Uludağ İlahiyat Dergisi, online erschienen am 27.06.2026. Verfasst von Mücella Hacımısıroğlu. Die Arbeit nennt 19 Literaturangaben.
Abstract (Originalsprache)
Genellikle Kur’ân-ı Kerim’in tamamını ezberlemek anlamına gelen hâfızlık, dinî ve ilmî açıdan büyük önem taşımaktadır. Dinî açıdan sahip olduğu önem, ezberlenen şeyin kelâm-ı ilâhî oluşudur. İlmî açıdan sahip olduğu önem ise İslâmî ilimlerin evvelemirde Kur’ân etrafında şekillenmiş olmasıdır. Bu önemi sebebiyledir ki sahabe efendilerimizden bu yana Müslüman toplumlar hâfızlığa büyük önem atfetmişlerdir. Geçmişte olduğu gibi günümüzde de İslâmî ilim tahsilinin ilk basamağını Kur’ân ve hâfızlık eğitiminin oluşturuyor oluşu bunun göstergesidir. Bu yönüyle hâfızlık önemli bir kazanım ve üstün bir meleke olarak değerlendirilmiştir. Gelenekte “te‘âhüdü’l-Kur’ân” kavramıyla ifade edilen hâfızlığı koruma görevini yerine getirmek daha ziyade bol tekrar gibi birtakım pratik usuller aracılığıyla yapılsa da tekrarı desteklemeye yönelik teorik çalışmalar da yapılmıştır. Bu kapsamda gelenekte Kur’ân’da lafız benzerliği arz edip aralarında küçük farklılıklar bulunan âyetlerin birbirinden ayırt edilmesini sağlayacak bilgileri ihtiva eden müstakil eserler de kaleme alınmıştır. “el-Müteşâbihü’l-lafzî” kavramıyla ifade edilen bu konuya ilişkin eserler içinde Alemüddin es-Sehâvî’nin (öl. 643/1245) Hidâyetü’l-mürtâb ve ġāyetü’l-ḥuffâẓ ve’ṭ-ṭullâb fî tebyîni müteşâbihi’l-kitâb isimli eseri kayda değer bir konum ihraz etmiştir. İşte bu makalenin amacı anılan manzum eseri genel hatlarıyla tanıtmak, bu eserin imkân ve sınırlılıklarının tayinine çalışmak ve günümüzde yürütülen hâfızlık çalışmalarına katkı sunmaktır. Bu çalışma ile ülkemizde yürütülen hâfızlık eğitimine ve hâfızlığı muhafaza çalışmalarına teorik destek sunmak da amaçlanmış, geleneğin hâfızlık konusunu mahza pratik zeminde ele alamadığı vurgulanmıştır. Makalede metin analizi yöntemi kullanılmış, eser literatürdeki yeri, usulü ve içeriği üzerinden analize tabi tutulmuştur. İlgili eserin elif maddesinin içeriği tablolaştırılarak analiz somutlaştırılmıştır.
Zitieren
APA
Hacımısıroğlu, M. (2026). Hâfızlar İçin Lafzen Müteşâbih Âyetleri Ayırma Rehberi: Alemüddin es-Sehâvî’nin Hidâyetü’l-mürtâb ve ġāyetü’l-ḥuffâẓ ve’ṭ-ṭullâb fî tebyîni müteşâbihi’l-kitâb İsimli Manzumesi. Uludağ İlahiyat Dergisi, 35(1), 251-276. https://doi.org/10.51447/uluid.1865461
Vancouver
Hacımısıroğlu M. Hâfızlar İçin Lafzen Müteşâbih Âyetleri Ayırma Rehberi: Alemüddin es-Sehâvî’nin Hidâyetü’l-mürtâb ve ġāyetü’l-ḥuffâẓ ve’ṭ-ṭullâb fî tebyîni müteşâbihi’l-kitâb İsimli Manzumesi. Uludağ İlahiyat Dergisi. 2026;35(1):251-276. doi:10.51447/uluid.1865461
BibTeX
@article{Hacmsrolu2026,
author = {Hacımısıroğlu, Mücella},
title = {Hâfızlar İçin Lafzen Müteşâbih Âyetleri Ayırma Rehberi: Alemüddin es-Sehâvî’nin Hidâyetü’l-mürtâb ve ġāyetü’l-ḥuffâẓ ve’ṭ-ṭullâb fî tebyîni müteşâbihi’l-kitâb İsimli Manzumesi},
journal = {Uludağ İlahiyat Dergisi},
year = {2026},
volume = {35},
number = {1},
pages = {251--276},
doi = {10.51447/uluid.1865461}
}
EUVIMED