EUVIMEDOpdag EUVIMED
Crossref

İbnü’n-Nefîs’te Burhânî Bilimlerin Konu, İlke ve Meseleleri

Adem Evmeş, Yunus Emre Akbay

Ortaçağ Araştırmaları Dergisi · 2026-06-26 · 9 (1) · 110-126

DOI: 10.48120/oad.1853397 ↗

At a glance

Journal article in Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, published online on 2026-06-26. Written by Adem Evmeş and 1 co-authors. 32 references.

AbstractBibliografiske oplysningerCiteRelated studies

Abstract (original language)

Bu makalenin konusunu İbnü’n-Nefîs’in burhânî bilimlerin konu, ilke ve meselelerini mantık bilimi açısından nasıl ele aldığını incelemek oluşturmaktadır. Makalenin amacı, beş sanatın en önemlisi kabul edilen burhân teorisinin bir bölümü olan burhânî bilimlerin üç unsuruna ilişkin yaklaşımının analizi üzerinden klasik İslâm düşüncesindeki epistemolojik ve metodolojik tartışmalara İbnü’n-Nefîs’in nasıl katkı sağladığını ortaya koymaktır. Makalede başta tıp olmak üzere, dînî ilimler ve mantık alanında eserler kaleme almış olan İbnü’n-Nefîs’in Şerhu’l-Vüreykât adlı eserine odaklanılmıştır. Makalede, burhânî bilimlerin konu, ilke ve meselelerine dair analiz adı geçen eserin İkinci Analitikler bölümünde yer alan bu üç bahisle sınırlandırılmıştır. Her ne kadar İbnü’n-Nefîs bu eserde burhân teorisini öncelikle kısa bir şekilde ele alsa da açıklamalar kısmında özellikle burhân teorisine dair muğlak kalan hususlara odaklanarak kapsamlı bilgiler sunmaktadır. Makalede nitel yöntemlerden faydalanılmış, öncelikle Şerhu’l-Vüreykât’ın ilgili bölümleri metin içi bağlamda ayrıntılı biçimde okunmuş, fişlenmiş ve tasnif edilmiştir. Ardından metnin burhânî ilimler etrafında şekillenen konu, ilke ve mesele tasnifine dair müellifin yaklaşımı analiz edilmiştir. Çalışmada bilimler arası tümellik-tikellik, üst-alt, genellik-özellik ilişkisi ve bilimlerin öğrenilme kolaylığı ve zorluğu konuları da ele alınmıştır. Ayrıca burhânî bilimlerde kullanılan, dört temel soru ile diğer sorular da incelenen konular arasına dâhil edilmiştir. Sonuç olarak, İbnü’n-Nefîs’in burhânî bilimlerin unsurlarına ilişkin görüşlerini inceleyen bu çalışmada onun Fârâbî ve İbn Sînâ’dan etkilendiği tespit edilmiştir.

Cite

APA

Evmeş, A., & Akbay, Y. E. (2026). İbnü’n-Nefîs’te Burhânî Bilimlerin Konu, İlke ve Meseleleri. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi, 9(1), 110-126. https://doi.org/10.48120/oad.1853397

Vancouver

Evmeş A, Akbay YE. İbnü’n-Nefîs’te Burhânî Bilimlerin Konu, İlke ve Meseleleri. Ortaçağ Araştırmaları Dergisi. 2026;9(1):110-126. doi:10.48120/oad.1853397

BibTeX
@article{Evme2026,
  author = {Evmeş, Adem and Akbay, Yunus Emre},
  title = {İbnü’n-Nefîs’te Burhânî Bilimlerin Konu, İlke ve Meseleleri},
  journal = {Ortaçağ Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  volume = {9},
  number = {1},
  pages = {110--126},
  doi = {10.48120/oad.1853397}
}
Start for free →