ПРЕЦЕДЕНТТІК ЕСІМДЕРДІҢ ГАЗЕТ-ЖУРНАЛДАРДАҒЫ ҚЫЗМЕТІ
Bulletin of Toraighyrov University. Philology series · 27.03.2026 · (1,2026) · 155-169
DOI: 10.48081/bgqf1746 ↗Kurz gefasst
Fachartikel in der Zeitschrift Bulletin of Toraighyrov University. Philology series, online erschienen am 27.03.2026. Verfasst von А. К. Есимова und 1 weiteren Autor:innen.
Abstract (Originalsprache)
Бұл мақала мәдени және тарихи кодтарды беру кезінде Қазақстанның медиа дискурсындағы және халықаралық контекстегі прецеденттік атаулардың рөлін зерттеуге арналған. Прецеденттік атаулар жаһандану жағдайында ұлттық және жаһандық өзін-өзі сәйкестендіруді қалыптастыру құралы ретінде қабылданады. Ю.Н. Караулов, В.А. Маслова, Г.Н. Айтбаева, А.С. Беков және С.В. Иванова сияқты ғалымдардың еңбектері негізінде қазақстандық және халықаралық БАҚ материалдарында практикалық қолдану мысалдарымен прецеденттік атауларды теориялық талдауға басты назар аударылды. Зерттеу аясында қазақстандық басылымдар («Егемен Қазақстан», «Казахстанская правда» газеттері, «Тамыр» журналы, «Әдебиет әлемі» журналы) және ағылшын тіліндегі жаңалықтар көздері («The Guardian», «BBC News», «The New York Times») талданды. Әдістеменің негізі әртүрлі медиа мәтіндерде прецеденттік атауларды қолдану жиілігі мен ерекшеліктерін анықтау үшін мазмұнды талдау мен дискурсивті талдауды қолданатын кешенді тәсіл болып табылады. Зерттеу барысында прецеденттік атаулардың негізгі функциялары анықталды: эмоционалды, мәдени, адресаттық және танымдық. Қазақстандық медиа дискурста Абылай хан, Абай Құнанбайұлы, Қожа Ахмет Яссауи және халықаралық медиада Уинстон Черчилль, Мартин Лютер Кинг, Уильям Шекспир сияқты есімдердің қолданылуына салыстырмалы талдау жасалды. Прецеденттік атауларды қолдану тәсілдеріндегі мәдени, тарихи және әлеуметтік айырмашылықтар, сондай-ақ олардың аудиторияда эмоционалды және когнитивті бірлестіктерді қалыптастыру үшін маңызы анықталды. Зерттеу нәтижелері прецеденттік атаулардың мәдени сабақтастықты сақтаудың, ұлттық бірегейлікті нығайтудың және әмбебап құндылықтарды аударудың қуатты құралы ретіндегі маңыздылығын көрсетеді. Прецеденттік атаулар жергілікті және жаһандық дискурстарды тиімді байланыстыратын көп деңгейлі медиа мазмұнын құруға ықпал ететіні көрсетілген. Мақаланың қорытындылары медиа-дискурс зерттеушілері үшін, сондай-ақ аудиторияға әсер етудің мәдени және әлеуметтік тетіктерін терең түсінуге ұмтылатын журналистика және медиа-коммуникация практиктері үшін практикалық құндылыққа ие.
Zitieren
APA
Есимова, А. К., & Ерік, Г. (2026). ПРЕЦЕДЕНТТІК ЕСІМДЕРДІҢ ГАЗЕТ-ЖУРНАЛДАРДАҒЫ ҚЫЗМЕТІ. Bulletin of Toraighyrov University. Philology series, 155-169. https://doi.org/10.48081/bgqf1746
Vancouver
Есимова АК, Ерік Г. ПРЕЦЕДЕНТТІК ЕСІМДЕРДІҢ ГАЗЕТ-ЖУРНАЛДАРДАҒЫ ҚЫЗМЕТІ. Bulletin of Toraighyrov University. Philology series. 2026:155-169. doi:10.48081/bgqf1746
BibTeX
@article{2026,
author = {Есимова, А. К. and Ерік, Г.},
title = {ПРЕЦЕДЕНТТІК ЕСІМДЕРДІҢ ГАЗЕТ-ЖУРНАЛДАРДАҒЫ ҚЫЗМЕТІ},
journal = {Bulletin of Toraighyrov University. Philology series},
year = {2026},
number = {1,2026},
pages = {155--169},
doi = {10.48081/bgqf1746}
}
EUVIMED