EUVIMEDEUVIMED entdecken
Crossref

Türk-Sovyet İlişkilerinin Gelişmesinde Moskova Büyükelçisi Vasıf Çınar’ın Etkisi ve Vefatı Sonrası Yaşananlar

Emre Özizmirliler

Rusya Araştırmaları Dergisi · 30.06.2026 · (15) · 81-118

DOI: 10.48068/rusad.1786065 ↗

Kurz gefasst

Fachartikel in der Zeitschrift Rusya Araştırmaları Dergisi, online erschienen am 30.06.2026. Verfasst von Emre Özizmirliler. Die Arbeit nennt 83 Literaturangaben.

AbstractBibliografische AngabenZitierenVerwandte Studien

Abstract (Originalsprache)

Millî Mücadele ve Cumhuriyet döneminin önde gelen devlet adamı, eğitimci ve diplomatı olan Vasıf (Çınar) Bey, Türk tarihinin dönüm noktalarından birinde etkin roller üstlenmiş bir şahsiyettir. Millî Mücadele yıllarında Batı Cephesi’nin kurulması ve örgütlenmesinde büyük bir sorumluluk alan Vasıf Bey, yalnızca askerî değil, toplumsal direnişin örgütlenmesinde de öncü bir figür olmuştur. Halkı işgallere karşı direnmeye çağıran konuşmaları, yerel direniş komitelerinin teşkilatlanmasında üstlendiği görevler ve basın yoluyla yürüttüğü fikrî mücadele, onun Millî Mücadele’ye çok yönlü katkılarını ortaya koymaktadır. Özellikle “İzmir’e Doğru” adlı gazetede yayımladığı yazılarında Türk milletinin moral gücünü ve maneviyatını güçlendirmeye çalışmış; aynı zamanda Batılı devletlerin emperyalist politikalarını ve işgaller karşısında pasif kalan İstanbul Hükümeti’nin tutumunu sert bir biçimde eleştirmiştir. Millî Mücadele’nin zaferle sonuçlanmasının ardından, 1923 yılında yapılan II. Dönem Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimlerinde Saruhan mebusu olarak parlamentoya girmiştir. Meclis kürsüsünde özellikle eğitim ve kültür politikalarına ilişkin nitelikli konuşmalarıyla öne çıkmış; Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun çıkarılması ve Millî Eğitim Vekili olarak uygulanması sürecinde etkin bir rol oynamıştır. Cumhuriyet’in eğitimde birliği sağlama ve çağdaşlaşma hedeflerine ulaşmasında Vasıf Bey’in reformcu kimliği belirleyici olmuştur. Eğitim hizmetlerinin yanı sıra diplomatik kariyerinde de önemli görevler üstlenen Vasıf Çınar, Türkiye’yi Prag, Budapeşte, Moskova (1929 ve 1934) ve Roma büyükelçiliklerinde temsil etmiştir. Türk dış politikasının kurumsallaşma döneminde üstlendiği bu görevler, onun uluslararası düzeyde saygın bir diplomat olarak tanınmasını sağlamıştır. 30 Mayıs 1935’te Moskova’da rahatsızlanmış, 2 Haziran 1935’te geçirdiği ameliyat sırasında vefat etmiştir. Ölümü Türkiye’de ve Sovyetler Birliği’nde derin bir üzüntü yaratmış, ardından yapılan devlet töreniyle Ankara Cebeci Mezarlığı’na defnedilmiştir. Bu çalışma, Vasıf Çınar’ın yaşam öyküsünden hareketle Türk-Sovyet ilişkilerinin gelişimindeki etkisini ve vefatı sonrasında ortaya çıkan diplomatik yankıları incelemektedir.

Zitieren

APA

Özizmirliler, E. (2026). Türk-Sovyet İlişkilerinin Gelişmesinde Moskova Büyükelçisi Vasıf Çınar’ın Etkisi ve Vefatı Sonrası Yaşananlar. Rusya Araştırmaları Dergisi, 81-118. https://doi.org/10.48068/rusad.1786065

Vancouver

Özizmirliler E. Türk-Sovyet İlişkilerinin Gelişmesinde Moskova Büyükelçisi Vasıf Çınar’ın Etkisi ve Vefatı Sonrası Yaşananlar. Rusya Araştırmaları Dergisi. 2026:81-118. doi:10.48068/rusad.1786065

BibTeX
@article{zizmirliler2026,
  author = {Özizmirliler, Emre},
  title = {Türk-Sovyet İlişkilerinin Gelişmesinde Moskova Büyükelçisi Vasıf Çınar’ın Etkisi ve Vefatı Sonrası Yaşananlar},
  journal = {Rusya Araştırmaları Dergisi},
  year = {2026},
  number = {15},
  pages = {81--118},
  doi = {10.48068/rusad.1786065}
}
Kostenlos starten →